12 Kasım'da Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan kameraların karşısına geçerek 2026 yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 29,5'e yükselttiklerini açıkladı. 2027 yılı için yüzde 21, 2028 yılı için ise yüzde 13,5 enflasyon öngördüklerini duyurdu.

Başka bir ifadeyle, enflasyonun tek haneye düşmesi bir yana, önümüzdeki yıllara ilişkin beklentiler de yeniden yukarı çekiliyor.

Ancak Türkiye'nin bugün karşı karşıya olduğu sorun yalnızca enflasyon değildir. Ekonomik istikrarsızlığın yanında büyüyen bir güven ve adalet krizi de vardır. Maalesef son dönemde ortaya çıkan fon skandalı, bu krizin en çarpıcı örneklerinden biridir.

Yüz binlerce yatırımcının birikiminin tehlikeye girdiği, milyarlarca liralık işlemlerin ve kazançların gündeme geldiği bu olayda kamuoyunun hâlâ cevap beklediği çok sayıda soru bulunuyor.

Üstelik soruşturmanın ulaştığı isimler, meselenin ne kadar ciddi olduğunu da ayrıca gösteriyor.

2016-2018 yılları arasında Merkez Bankası Başkan Yardımcılığı yapmış bir ismin daha sonra Tera bünyesinde yönetim kurulu üyeliğine gelmesi ve bugün fon soruşturmasında tutuklananlar arasında bulunması nasıl açıklanabilir?

Değerli okurlarım, üstelik söz konusu kurum herhangi bir özel şirket değildir. Türkiye'nin para politikasının yürütülmesinde, fiyat istikrarının sağlanmasında ve ekonomik güvenin tesisinde merkezi rol oynayan Merkez Bankası'ndan bahsediyoruz.

Aynı soruşturma kapsamında eski Borsa İstanbul Genel Müdürü, eski kamu yöneticileri ve sermaye piyasalarının denetiminde görev yapmış isimlerin de dosyada yer alması, olayın yalnızca birkaç yatırımcının para kaybetmesinden ibaret olmadığını gösteriyor. Bunun gibi devletin kurumlarında çalışmış onlarca insan!

Burada çok daha büyük bir soru var!

Türkiye'nin ekonomik kurumlarında görev yapmış insanlar, görevlerinden ayrıldıktan sonra hangi ilişkiler ağı içerisinde yer aldılar? Kamu görevleri sırasında edindikleri bilgi ve bağlantılar özel sektör ilişkilerinde nasıl kullanıldı? Denetim mekanizmaları neden zamanında çalışmadı?

Bunlar mutlaka aydınlatılmalıdır.

Çünkü Merkez Bankası'nın geçmişte yöneticiliğini yapmış bir ismin böylesine büyük bir finansal skandalın soruşturmasında yer alması, sadece ilgili kişinin değil, kurumların güvenilirliğinin de sorgulanmasına neden olur.

Bir ülkenin para politikasını yöneten kurumun eski yöneticilerinin adının böylesine büyük bir finansal soruşturmada geçmesi, ekonomik güven açısından başlı başına alarmdır.

Ancak asıl dikkat çekici olan, siyasi bağlantılar ve isimler etrafında büyüyen tartışmalardır.

Eski Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı ve AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Fatma Betül Sayan Kaya'nın soruşturma kapsamında tutuklanması elbette önemli bir gelişmedir. Kaya'nın 163 milyon liralık hisse yatırımı karşılığında yaklaşık 2,17 milyar liralık satış gerçekleştirdiği iddiası soruşturmanın önemli başlıklarından biridir. Kaya hakkındaki suçlamalar yargı sürecinde mutlaka değerlendirilecektir.

Ancak burada bir kişinin tutuklanmasıyla kamuoyunun vicdanının rahatlaması beklenemez.

Mesele yalnızca Fatma Betül Sayan Kaya meselesi değildir. Mesele, bu ilişkiler ağında kimlerin bulunduğu, kimlerin ne kazandığı, kimlerin önceden bilgi sahibi olduğu ve kimlerin korunup korunmadığıdır.

Siyasetçilerin, bürokratların, onların yakınlarının, oğullarının, eşlerinin veya başka bağlantılarının bu süreçte herhangi bir rolü olup olmadığı araştırılmalıdır.

Günlerce basında yer alan Hayati Yazıcı'nın hâlâ istifa etmemesinden tutun da bu işe bulaşan her siyasinin yargılanması, adalete teslim edilmesi ve adaletin hakkıyla tecelli etmesi ancak bu milletin kaybettiği güveni yeniden tazeleyebilir.

Ve aynı zamanda milletin beklentisi olan listeler ivedilikle, tamamıyla açıklanmalıdır.

Elbette kimseye peşinen suçlu demiyoruz. Ancak hiç kimse de siyasi kimliği, makamı, akrabalığı veya ekonomik gücü nedeniyle soruşturmanın dışında bırakılamaz.

Bu arada ifade etmek isterim ki, Fatma Betül Sayan Kaya'nın tutuklanmasıyla dosyanın kapatılacağını düşünen varsa büyük yanılıyor. Milletin beklediği birkaç kişinin tutuklanması değil, gerçeğin bütün boyutlarıyla ortaya çıkarılmasıdır!

Suç işleyen, haksız kazanç elde eden, kamu görevini kötüye kullanan herkes hukuk önünde hesabını vermek zorundadır.

Çünkü adaletin ölçüsü makam değil, yapılan iştir.

Burada Sayın Cumhurbaşkanımıza da önemli bir sorumluluk düşüyor.

Devlet bizim şirketimiz değildir. Devlet hiçbir siyasi partinin, hükümetin, ailenin veya belli bir çevrenin özel mülkü de değildir.

Devlet, milletin ortak kurumudur!

Dolayısıyla devlet kurumlarında görev yapan insanların veya siyasilerin hatalarını hükümetin kapatma, görmezden gelme ya da siyasi gerekçelerle koruma lüksü olamaz.

Devleti soymaya çalışanların, milletin parasını çalanların, yani genleri error vermiş şahısların birinci derece yakınlarının da bu yüce Türk milletini temsil etmek için başka ülkelere büyükelçi olarak atanmasını veyahut önemli kurumların başında görev almasını asla kabul edemeyiz.

Sayın Cumhurbaşkanım, bu hassasiyetimizi lütfen ciddiye alınız.

Üstelik bu hesap sorma meselesi siyasi bir tercih değil, millet olmanın gereğidir!

Sayın Cumhurbaşkanım, biz sizi, Ahmet Davutoğlu'nun görevden ayrıldığı dönemde İstanbul Fatih Camii'ni ziyaretinizden ayrılırken size mikrofonları uzattıklarında konuyla ilgili sarf ettiğiniz şu sözle biliriz: "Devlet duygusal yönetilmez." Bu söz hâlâ kulaklarımızda çınlamaktadır. Aynı kararlılığı sizden bu dönemde bekliyoruz.

Gerçekten de bir ülke duygularla, kişisel yakınlıklarla, siyasi sadakatlerle veya dostluk ilişkileriyle yönetilemez. Haklısınız!

Devlet yönetmek, gerektiğinde kendi yakınınızdan da hesap sorabilme iradesini göstermektir.

Zor zamanlarda dile getirdiğiniz "Ya devlet başa ya kuzgun leşe" sözü de tam burada anlam kazanıyor.

Milletin beklentisi budur!

Çünkü insanlar bugün yalnızca kaybettikleri paranın hesabını sormuyor. Aynı zamanda kendilerini kimin, nasıl ve hangi mekanizmalarla korumasız bıraktığını öğrenmek istiyor.
Enflasyonun toplumsal sonuçları da tam bu noktada karşımıza çıkıyor.

Enflasyon yalnızca cebimizdeki paranın değerini düşürmez, toplumsal güveni, adalet duygusunu ve insanların geleceğe ilişkin umutlarını da aşındırır.

Nitekim bu konuda bilimsel araştırmalar da dikkat çekici sonuçlar ortaya koyuyor.

2021 yılında Mateus Rennó Santos, Alexander Testa ve Douglas B. Weiss tarafından yayımlanan, 65 ülkenin 1965-2015 dönemini inceleyen araştırmada enflasyon ile cinayet oranları arasında pozitif bir ilişki tespit edildi. Araştırmacılar, ekonomik istikrarsızlığın toplumsal kurumlara duyulan güveni zayıflatabileceğine ve suç davranışlarını etkileyebileceğine dikkat çekti.

Burada önemli olan, enflasyonun her suçun doğrudan nedeni olduğunu iddia etmek değil, ekonomik güvencesizliğin suçun gelişebileceği sosyal koşulları ağırlaştırdığını görmektir.

Çünkü enflasyon yükseldiğinde yalnızca benzin, mazot, gübre, elektrik ve gıda fiyatları artmaz. Üretim maliyetleri yükselir, ailelerin geçim dengesi bozulur, borçluluk artar ve gelecek kaygısı büyür. Bu ortamda kayıt dışı ekonomi, dolandırıcılık, yasa dışı kazanç ve organize suç faaliyetleri için elverişli alanlar oluşabilir.

Daha önemlisi, vatandaş kurallara uyanların kaybettiğine, kuralları çiğneyenlerin ise kazandığına inanmaya başlarsa toplumsal ahlak ve hukuka gönüllü bağlılık da zarar görür.

Yolsuzluğun yaygın olduğu, kamu kaynaklarının denetlenmediği ve ayrıcalıkların normalleştiği bir ülkede enflasyonla mücadele etmek de zorlaşır. Çünkü yolsuzluk kaynakları verimsizleştirir, rekabeti bozar, üretimi zayıflatır ve ekonomik kurumlara duyulan güveni aşındırır.

Bugün Türkiye'de ekonomik göstergeler kadar devletin güvenilirliği de sorgulanmaya başlanmıştır.

Bir tarafta geçim sıkıntısıyla mücadele eden milyonlar, diğer tarafta milyarlarca liralık kazançların ve siyasi bağlantıların tartışıldığı bir finansal skandal...

Böyle bir tabloda insanlara yalnızca enflasyonun düşeceğini söylemek yeterli değildir.
İnsanlar adalet istiyor. Hesap verebilirlik istiyor. Devletin kendilerini koruduğunu görmek istiyor.

Çünkü bir ülkede insanlar kurallara uyarak değil, kuralları aşarak kazanç elde edilebileceğine inanmaya başlarsa o ülkenin sorunu artık yalnızca ekonomi değildir.

O ülkenin sorunu yönetim, adalet ve toplumsal ahlaktır.

Şimdi soruyorum: Sırf fonda kaybedilen milyarlardan bahsediyoruz. Her gün akşama kadar bu konu tartışılıyor. Bu milyarlarca lira bu devlet ve millet için harcansaydı bugün Türkiye'de bu denli enflasyon, bu denli eşitsizlik, bu denli bir ahlak çöküntüsü olur muydu?

Sayın Cumhurbaşkanı'nın önünde önemli bir sınav var. Bu sınavdan sadece adaletle çıkabilirsiniz.

Artık bugünden sonra "Adaletin gecikmesi bile benim için adaletsizliktir." demelisiniz.
Milletin beklediği şey budur.

Bir ülkede enflasyon yalnızca paranın değerini değil, adaletin ve güvenin de değerini düşürür. Fiyatları düşürmek ekonomik bir hedef, güveni yeniden inşa etmek ise bir devlet sorumluluğudur.

Saygılarımla,
KORAL S