Hollanda'da Jetten hükümeti, Prinsjesdag kapsamında 2027 bütçesini ve gelecek yıllara ilişkin planlarını açıkladı. Hükümet, gelecek yıl vatandaşların alım gücünü büyük ölçüde korumayı hedeflerken bunun için 1,7 milyar euroluk bir paket hazırladı. Çalışanların yararlandığı vergi indirimi artırılacak, gelir vergisinin ilk dilimindeki oran düşürülecek ve akaryakıttaki vergi artışının etkisi sınırlandırılacak. Düşük gelirli haneler enerji desteğinden yararlanabilecek. Buna karşılık yüksek gelirliler ile yaşlılık aylığı (AOW) alanlar bazı düzenlemeler nedeniyle daha fazla vergi ödeyecek. Sağlık sigortasının aylık priminin ve yıllık zorunlu katkı payının da artması bekleniyor.
Alım gücü için 1,7 milyar euroluk paket
Hükümet, 2027'de alım gücünü desteklemek için toplam 1,7 milyar euroluk bir paket hazırladı. Bunun bir bölümü, gelir vergisinin ilk dilimindeki oranın 0,06 puan düşürülmesi ve akaryakıttaki vergi artışının sınırlandırılması yoluyla vatandaşlara yansıyacak.
Ancak paketin finansmanının önemli bir bölümü vergi gelirlerinden sağlanacak. Yıllık geliri 78 bin 426 euroyu aşanlar için yüzde 49,5'lik gelir vergisi diliminin başladığı sınır normalde enflasyona bağlı olarak yükseliyor. Hükümet bu sınırı gelecek yıl 78 bin 426 euroda sabit tutacak. Bu uygulamayla yaklaşık 750 milyon euro ek vergi geliri elde edilmesi öngörülüyor.
AOW alanların yararlandığı yaşlılık vergi indirimi de 100 euro azaltılacak. Bunun devlete yaklaşık 200 milyon euro ek gelir sağlaması bekleniyor. Bu iki düzenleme dikkate alındığında, hükümetin 1,7 milyar euro olarak açıkladığı alım gücü paketinin net büyüklüğünün yaklaşık 950 milyon euro olduğu belirtiliyor.
Çalışanların vergi indirimi 173 euro artacak
Çalışanların yararlandığı arbeidskorting, yani çalışma gelirine uygulanan vergi indirimi 173 euro artırılacak. Böylece çalışanların vergi sonrası gelirinin bir miktar artması hedefleniyor.
Ancak sonraki yıllarda çalışma gelirleri üzerindeki vergi yükünün artması öngörülüyor. Hükümet, 2030'da bugüne kıyasla gelir vergisinden 7,8 milyar euro daha fazla gelir elde etmeyi planlıyor. Bu nedenle gelecek yıl çalışanların vergi yükünü hafifletecek bazı düzenlemeler yapılacak olsa da ilerleyen yıllarda çalışma gelirlerinden oransal olarak daha fazla vergi alınması bekleniyor.
Merkezi Planlama Bürosu (CPB), Hollanda Merkez Bankası (DNB), Maliye Bakanlığı ve Danıştay ise çalışma gelirleri üzerindeki vergi yükünün sermaye, şirket kazançları ve tüketime kıyasla yüksek kalmasına dikkat çekiyor.
Şirketlerin vergi yükündeki artışın da hükümet dönemi boyunca vatandaşların karşılaşacağı artıştan daha sınırlı olması öngörülüyor. Bu durum, VVD'nin hükümet kurulurken şirketlere vergi yoluyla daha fazla yük getirilmemesi yönündeki talebiyle bağlantılı.
Bütçedeki farklı düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde hükümet, 2027'de toplam vergi yükünü net 3,4 milyar euro artırmayı planlıyor. Bu artışın önemli bir bölümünün savunma harcamalarının finansmanı için getirilen “özgürlük katkısı” üzerinden karşılanması öngörülüyor.
Box 3 konusunda karar henüz verilmedi
Tasarruf ve yatırımları bulunan vatandaşları ilgilendiren Box 3 sisteminin de değiştirilmesi gerekiyor. Ancak sermaye, hisse senetleri ve yatırımlardan daha fazla vergi alınıp alınmayacağı konusunda koalisyon içinde görüş ayrılığı bulunuyor.
D66 daha yüksek vergilendirmeyi savunurken VVD buna karşı çıkıyor. Merkezi Planlama Bürosu (CPB), Hollanda Merkez Bankası (DNB), Maliye Bakanlığı ve Danıştay ise vergi sistemindeki dengesizliklere ve önemli kararların ertelenmesine dikkat çekiyor.
Danıştay Başkan Yardımcısı Sybrand Buma da hükümetin “çalışmak kazandırmalı” yaklaşımının mevcut planlara henüz yeterince yansımadığı görüşünde.
Sağlıkta zorunlu katkı payı 395 euroya çıkacak
Sağlık sigortasındaki yıllık zorunlu katkı payı (eigen risico) 11 yıl aradan sonra artırılacak. 2026'da 385 euro olan tutar, 2027'de 400 euroya çıkacak.
Zorunlu katkı payında daha sonra yapılması planlanan daha büyük artış ise şimdilik ertelenecek. Ancak bunun maliyetinin daha yüksek sağlık sigortası primi yoluyla vatandaşlara yansıması bekleniyor. Aylık sağlık sigortası priminin yaklaşık 12 euro artarak 169 euroya çıkacağı tahmin ediliyor.
Yaşlılara ücretsiz zona aşısı yapılması da sağlık planları arasında. Hükümet bunun için 400 milyon euro ayıracak.
Özel sağlık giderleri için vergi indirimi kaldırılacak
Gelir vergisinde belirli sağlık harcamalarının vergiden düşülmesine imkân veren uygulama 1 Ocak 2028'de kaldırılacak.
Bu değişiklik özellikle sağlık sorunları nedeniyle düzenli ve yüksek harcama yapmak zorunda kalan kişileri ilgilendiriyor. Kronik hastalığı bulunan kişilerin yaşayacağı gelir kaybını telafi etmek için hükümet 350 milyon euro ayıracak.
Benzin ve dizelde vergi desteği azaltılacak
Benzin ve dizelden alınan tüketim vergileri, yüksek akaryakıt fiyatlarının vatandaşlar üzerindeki etkisini azaltmak amacıyla 2022'den bu yana düşük tutuluyordu. Hükümet bu desteği kademeli olarak sona erdirmek istiyor.
Ancak akaryakıt fiyatlarının gelecek yıl bir anda daha sert yükselmesini önlemek için 750 milyon euro ayrılacak. Böylece vergi artışının pompa fiyatlarına etkisi sınırlandırılacak.
Bazı ürünlerde ise vergi artacak. Balon turları ve kesme çiçeklerde KDV oranı yüzde 9'dan yüzde 21'e çıkarılacak. Alkollü içeceklerden alınan tüketim vergileri de gelecek yıldan itibaren otomatik olarak endekslenecek.
Düşük gelirlilere enerji desteği
Enerji faturalarını ödemekte zorlanan düşük gelirli haneler için Enerji Acil Durum Fonu yeniden devreye girecek. Fona 193 milyon euro ayrılacak. Bu kaynakla yaklaşık 500 bin haneye destek sağlanması hedefleniyor.
Sosyal güvenlik alanında daha önce gündeme gelen bazı kesintiler de ertelendi veya uygulanmayacak. AOW yaşının daha hızlı yükseltilmesi planından vazgeçildi. İşsizlere ve iş göremez durumdaki kişilere yapılan ödemeler azaltılmayacak.
İşsizlik ödeneği WW'nin azami süresinin iki yıldan bir yıla indirilmesi de bir yıl ertelendi.
İlk kez ev alacaklara ek destek
Hollanda'daki konut açığını azaltmak amacıyla önümüzdeki yıllarda 7 milyar euro ayrılacak. Bu kaynağın bir bölümü, mevcut koşullarda mali açıdan hayata geçirilmesi mümkün olmayan yeni konut projelerinin gerçekleştirilmesi için kullanılacak.
Vatandaşın cebini doğrudan ilgilendiren düzenlemelerden biri ise ilk kez ev alacaklara yönelik. İlk evini almak isteyen ancak geliri yeterli olmayanlar için Nationaal Fonds betaalbare Koop fonuna 100 milyon euro ek kaynak aktarılacak. Böylece ilk kez ev sahibi olacak daha fazla kişiye destek verilmesi hedefleniyor.
Belediyelere de spekülatörlerden önce uygun fiyatlarla arazi satın alabilmeleri için daha fazla imkân sağlanacak. Satın alınan araziler konut, yeni yollar ve elektrik hatları gibi projelerde kullanılabilecek.
Evini daha sürdürülebilir hâle getirene destek
Evlerini daha sürdürülebilir hâle getiren vatandaşlara yönelik teşvikler devam edecek. Haneler için 500 milyon euro kaynak kullanılabilecek.
Vatandaşlar bu destekten ısı pompası satın almak veya evlerinin yalıtımını iyileştirmek için yararlanabilecek.
Şirketlerin üretim süreçlerini daha sürdürülebilir hâle getirmeleri için de 1,6 milyar euro ayrılacak. Sürdürülebilirlik çalışmaları için ayrılan toplam kaynak ise 6 milyar euro olacak.
Uzun mesafeli uçuşlarda vergi düşecek
5 bin 500 kilometreden uzun uçuşlarda uygulanan uçuş vergisi, daha önce yapılan anlaşma doğrultusunda düşürülecek. Böylece Hollanda'daki verginin Almanya'daki seviyeye getirilmesi amaçlanıyor.
Bu düzenleme, söz konusu mesafenin üzerindeki uçuşları kullanan yolcuların ödeyeceği vergi miktarını doğrudan etkileyecek.
2027 bütçesinde diğer önemli kalemler
Vatandaşların gelir ve giderlerini doğrudan etkileyen düzenlemelerin yanı sıra 2027 bütçesinde savunma, tarım, eğitim, iltica, adalet ve altyapı için de önemli kaynaklar ayrıldı.
Hollanda'nın savunma bütçesi 26,8 milyar eurodan 28,9 milyar euroya çıkarılacak. Bunun 3 milyar eurodan fazlası Ukrayna'ya ayrılacak. Savunma bütçesi dışından da Ukrayna'ya askeri olmayan yardımlar için yılda en az 100 milyon euro kaynak sağlanacak.
Azot sorununa yönelik ayrılan 20 milyar euro resmî olarak azot fonuna aktarılacak. Çiftçilerin işletmelerini yeni koşullara uyarlaması için ayrıca 231 milyon euro, yeni yöntem ve teknolojilerin çiftliklerde denenmesi için yaklaşık 50 milyon euro ayrılacak.
İlk ve orta dereceli okullara okuma, yazma ve matematik becerilerinin geliştirilmesi amacıyla 500 milyon euro sağlanacak. Sınıflarda güvenli ve sorumlu yapay zekâ kullanımının geliştirilmesi için de 10 milyon eurodan fazla kaynak ayrılacak.
Hükümet, sığınmacı sayısının azalacağı varsayımıyla iltica harcamalarının bu yılki yaklaşık 8 milyar euro seviyesinden 2031'de yaklaşık 5 milyar euroya gerilemesini öngörüyor.
Kadına yönelik şiddet, aile içi şiddet ve çocuk istismarıyla mücadele için 10 milyon euro, yargı sistemi için ise 45 milyon euro ek kaynak ayrılacak.
Mobilite Fonu'na 2040'a kadar 5 milyar euro ek kaynak aktarılacak. Bu yıl yolların, demiryollarının ve su yollarının bakım açığının bir bölümünü kapatmak için de tek seferde 1,5 milyar euro ayrılıyor.
Kraliyetin toplam giderleri ise 60,8 milyon eurodan 62,1 milyon euroya çıkacak. Prenses Amalia, eğitimine devam ettiği sürece kendisine ayrılan ödemenin 355 bin euroluk gelir bölümünü yeniden devlete iade edecek.
©Sonhaber.eu
