Fransa'da 1 Kasım 2026'dan itibaren emeklileri, çalışanları, kiracıları ve enerji tüketicilerini ilgilendiren çok sayıda değişiklik yürürlüğe giriyor. Değişiklikler arasında emekli aylıklarına zam yapılması, doğal gaz fiyatlarının artırılması, indirimli elektrik saatlerinin değiştirilmesi ve iş kazası tazminatlarının yeniden hesaplanması yer alıyor. Bankacılık alanındaki bazı yeni kurallar ise 20 Kasım'da uygulanmaya başlayacak.
Ayrıca kış döneminde kiracıları ve ödeme güçlüğü yaşayan haneleri koruyan uygulama da yeniden devreye girecek. Değişikliklerin bir bölümü bütün ülkeyi kapsarken bazıları yalnızca belirli sözleşmelere, çalışan gruplarına veya banka müşterilerine uygulanacak.
Fransa'da Kasım 2026'da yürürlüğe girecek değişiklikler
1. Tamamlayıcı emekli maaşlarına yüzde 1,4 zam
Fransa'da özel sektörde çalışmış emeklilerin yararlandığı Agirc-Arrco tamamlayıcı emeklilik sisteminde aylıklar 1 Kasım 2026'dan itibaren yüzde 1,4 artırılacak. Artış, bu sistemden ödeme alan 14 milyondan fazla emekliyi ilgilendiriyor. Vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan tamamlayıcı emekli aylıkları da zam kapsamına giriyor.
Ancak yüzde 1,4'lük artış, emeklinin aldığı toplam maaşa değil, yalnızca Agirc-Arrco kapsamında ödenen tamamlayıcı aylığa uygulanacak.
Fransa'da emekliler, çalışma geçmişlerine bağlı olarak temel emekli maaşının yanında tamamlayıcı emeklilik ödemesi de alabiliyor.
Örneğin aylık 600 euro Agirc-Arrco tamamlayıcı maaşı alan bir emeklinin ödemesi 8,40 euro artarak 608,40 euroya yükselecek. Tamamlayıcı aylığı 1.000 euro olan bir emeklinin alacağı zam ise 14 euro olacak.
Bu nedenle toplam emekli geliri aynı olan iki kişinin kasım ayında alacağı zam farklılık gösterebilecek.
2. Doğal gaz fiyatları ortalama yüzde 6,6 artıyor
Fransa'da kasım ayında doğal gaz fiyatları yeniden yükselecek. Enerji Düzenleme Komisyonu (CRE), doğal gaz referans fiyatının kasım ayında ortalama yüzde 6,6 artacağını bildirdi.
Kurum, artışın nedenini eylül ayında uluslararası doğal gaz piyasalarında fiyatların ağustos ayına göre yükselmesi olarak açıkladı.
Yeni fiyatlar özellikle sözleşmesi referans fiyat üzerinden hesaplanan tüketicileri etkileyecek. CRE'nin hesaplamalarına göre bu gruptaki hanelerin kasım ayı doğal gaz faturası, ekim ayına kıyasla ortalama 12 euro artacak.
Kurum ayrıca piyasa koşullarının yıl sonuna kadar büyük ölçüde değişmemesi halinde 2026 yılı ortalama doğal gaz faturasının 2025'e göre yaklaşık yüzde 11 daha yüksek olabileceğini öngörüyor. Bu da yıllık yaklaşık 135 euro ek maliyet anlamına geliyor. Ancak bütün tüketicilerin faturası aynı oranda artmayacak. Sabit fiyatlı sözleşmesi bulunanların ödeyeceği tutar, kendi sözleşme koşullarına bağlı olacak.
3. Elektrikte indirimli saatler değişiyor
Fransa'da elektrik fiyatlarının günün saatlerine göre değiştiği aboneliklerde yeni bir dönem başlıyor. Heures Pleines – Heures Creuses adı verilen tarifeyi kullanan yaklaşık 9,3 milyon müşterinin indirimli elektrik saatleri kademeli olarak değiştirilecek. Uygulama Kasım 2026 ile Ekim 2027 arasında gerçekleştirilecek.
Yeni sistemde indirimli saatler, yaz ve kış dönemlerine göre farklılık gösterecek. Kış dönemi 1 Kasım ile 31 Mart, yaz dönemi ise 1 Nisan ile 31 Ekim arasını kapsayacak. Böylece bazı abonelerin elektriği daha düşük ücretle kullanabildiği saatler değişmiş olacak.
Değişiklik bütün abonelere aynı gün uygulanmayacak. Elektrik tedarikçileri, yeni saatlerin geçerli olacağı tarihten yaklaşık bir ay önce müşterilerini bilgilendirecek.
4. Banka hesabında eksi bakiyeye yeni kurallar geliyor
Fransa'da 20 Kasım 2026'dan itibaren banka hesaplarında izin verilen eksi bakiye kullanımına ilişkin kurallar değişecek. Fransa'da découvert bancaire olarak bilinen bu uygulama, müşterinin hesabında yeterli para bulunmadığında bankanın belirli bir limite kadar harcama yapmasına izin vermesi anlamına geliyor.
Yeni düzenlemeyle bankalar, 20 Kasım'dan itibaren verecekleri eksi bakiye limitlerinde müşterilerin ödeme gücünü daha ayrıntılı değerlendirecek. 200 euronun altındaki limitler de yeni kuralların kapsamına girecek.
Bankalar değerlendirme sırasında müşterinin gelirini, düzenli giderlerini, hesap hareketlerini, ödeme geçmişini ve borcunu geri ödeme kapasitesini inceleyebilecek.
Bu durum, bankaların her müşteriye otomatik olarak eksi bakiye limiti tanımayacağı veya mevcut bütün eksi bakiye limitlerinin 20 Kasım'da iptal edileceği anlamına gelmiyor. Yeni kurallar, özellikle bu tarihten itibaren oluşturulacak izinleri ilgilendiriyor.
5. Bankalar eksi bakiyenin hemen kapatılmasını isteyemeyecek
Bankacılık alanındaki değişiklikler yalnızca yeni eksi bakiye izinleriyle sınırlı kalmayacak. 20 Kasım'dan itibaren bankanın müşteriye tanıdığı eksi bakiye limitini azaltması veya kaldırması durumunda da yeni koruma kuralları uygulanacak.
Yeni düzenlemeye göre banka, bu tür durumlarda müşteriden hesapta oluşan borcun tamamını derhal kapatmasını isteyemeyecek. Müşteriye borcunu düzenlemesi için 12 aya kadar süre tanınacak. Bu süreçte ilgili eksi bakiye faiz oranı geçerli olacak. Örneğin bankası tarafından eksi bakiye limiti kaldırılan bir müşteri, hesabındaki borcun tamamını aynı gün ödemek zorunda kalmayacak.
Bu değişiklik, özellikle gelir ve giderlerini dengelemekte zorlanan kişilerin borçlarını daha planlı şekilde ödeyebilmesini amaçlıyor.
Yeni tüketici kredisi düzenlemeleri, araçların satın alma seçeneğiyle uzun süreli kiralanması gibi bazı finansman modellerinde de maliyetlerin daha açık gösterilmesini öngörüyor.
6. İş kazası ve meslek hastalığı ödemelerinde üst sınır düşüyor
Fransa'da iş kazası, işe gidiş geliş sırasında meydana gelen kaza veya meslek hastalığı nedeniyle çalışamayan kişilere yapılan günlük ödemelerin hesaplanmasında yeni kurallar uygulanacak. 1 Kasım 2026'dan itibaren sağlık sigortası tarafından ödenen günlük tazminatların üst sınırı düşürülecek.
Yeni düzenleme, 1 Kasım'dan itibaren meydana gelen iş kazaları ve meslek hastalıkları nedeniyle çalışamayan kişileri ilgilendiriyor.
Günlük ödeme, çalışanın önceki kazancına göre hesaplanıyor. Ancak hesaplamada dikkate alınan kazanç için bir üst sınır bulunuyor.
Yeni sistemde uygulanacak en yüksek günlük ödeme tutarları şöyle olacak:
- İlk 28 gün: 65,17 euro
- 29. günden itibaren: 86,90 euro
İlk 28 gün için günlük temel kazancın yüzde 60'ı, 29. günden itibaren ise yüzde 80'i esas alınacak. Ancak ödenecek tutar belirtilen sınırları aşamayacak. Bu nedenle özellikle yüksek maaşlı çalışanların sağlık sigortasından alabileceği günlük ödeme azalabilecek.
Bazı çalışanlar, işverenlerinden veya ek sigorta sistemlerinden tamamlayıcı ödeme alabiliyor. Bu ödemelerin yapılıp yapılmayacağı ve miktarı, iş sözleşmesine ve ilgili toplu iş sözleşmesine bağlı olacak.
Yeni sınır, normal hastalık nedeniyle alınan iş göremezlik ödemeleriyle karıştırılmamalı. Bu ödemeler için farklı hesaplama kuralları bulunuyor.
7. Kalıcı iş göremezlik tazminatlarında hesaplama değişiyor
İş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle kalıcı sağlık sorunu yaşayan çalışanların tazminatlarının hesaplanmasında da değişikliğe gidiliyor.
Yeni sistemde kalıcı iş göremezliğin etkileri iki ayrı başlık altında değerlendirilecek.
- İlk olarak sağlık sorununun kişinin çalışma hayatını nasıl etkilediği belirlenecek. Bu değerlendirme, mesleki iş göremezlik oranını oluşturacak.
- İkinci olarak sağlık sorununun kişinin günlük yaşamında oluşturduğu kalıcı etkiler dikkate alınacak. Bu da işlevsel iş göremezlik oranı olarak belirlenecek.
Örneğin bir iş kazası nedeniyle hareket kabiliyeti kalıcı olarak azalan kişinin hem mesleğini yapabilme durumu hem de günlük yaşamında karşılaştığı güçlükler değerlendirilecek. Böylece iş kazasının çalışma hayatındaki sonuçlarıyla kişinin özel yaşamındaki kalıcı etkileri ayrı biçimde ele alınacak.
Yeni düzenleme, iş kazası ve meslek hastalığı sigortası kapsamında işverenlerin ödeyeceği primlerin hesaplanmasında kullanılan bazı unsurları da etkileyecek.
8. Bazı bankacılık hizmetlerine zam geliyor
Fransa'da kasım ayında bazı banka müşterileri daha yüksek hizmet ücretleriyle karşılaşacak. Caisse d'Epargne Bourgogne Franche-Comté, 1 Kasım 2026'dan itibaren çeşitli bankacılık hizmetlerinin fiyatlarını güncelleyecek. Artışlar ağırlıklı olarak yüzde 2 ile yüzde 4 arasında değişecek.
Yeni tarifeler hesap işletim ücretleri, banka kartı aidatları, para transferleri ve konut kredisi dosya masrafları gibi farklı hizmetleri kapsıyor. Bazı işlemlerde ise sınırlı fiyat indirimleri uygulanacak. Ancak bu değişiklik Fransa'daki bütün bankaları kapsamıyor. Yeni ücretler, söz konusu bankanın müşterileri için geçerli olacak. Bu nedenle banka müşterilerinin kendi bankalarından gelen tarife değişikliği bildirimlerini incelemesi gerekiyor.
9. Sigara fiyatlarında değişiklik yapılıyor
Fransa'da 1 Kasım 2026'dan itibaren bazı sigara markalarının satış fiyatları değişecek. 29 Eylül 2026 tarihli düzenlemenin ardından Fransız Gümrük İdaresi, kasım ayında uygulanacak yeni tütün ürünleri fiyat listesini yayımladı.
Yeni tarifeye göre bazı markalarda fiyat artışı yaşanırken bazı ürünlerin fiyatı düşecek.
Örneğin 20 adetlik bir paket Marlboro Red'in fiyatı 13,50 eurodan 14 euroya yükselecek. Buna karşılık 20 adetlik Elixyr U Ribellu paketinin fiyatı 10,90 eurodan 10,80 euroya düşecek.
Yeni fiyat listesi, Fransa'nın denizaşırı departmanları dışında kalan bölgeler için geçerli olacak.
10. Kış döneminde kiracıların tahliyesi durduruluyor
Fransa'da her yıl uygulanan kış dönemi kiracı koruması, 1 Kasım 2026'da yeniden başlayacak. Trêve hivernale olarak bilinen uygulama, 31 Mart 2027'ye kadar devam edecek.
Bu dönemde, kanunda belirtilen bazı istisnalar dışında kiracıların evlerinden zorla çıkarılması yasak olacak. Özellikle kira borcu nedeniyle tahliye kararı bulunan kiracılar, kış koruması kapsamında belirli güvencelerden yararlanabilecek. Ancak uygulama, kira borçlarının silindiği veya kiracıların kira ödeme yükümlülüğünün ortadan kalktığı anlamına gelmiyor.
Ev sahipleri de yasal süreçleri başlatabilecek veya sürdürebilecek. Kısıtlama, esas olarak tahliye kararının uygulanmasını ilgilendiriyor.
Kış koruması kapsamında ödeme güçlüğü yaşayan hanelerin elektrik ve doğal gaz gibi temel enerji hizmetlerinin borç nedeniyle kesilmesine yönelik sınırlamalar da uygulanacak. Maddi sıkıntı yaşayan kiracılar, sosyal yardım kuruluşlarından ve konut destek mekanizmalarından yardım talep edebilecek.
Fransa'da kasım 2026 değişiklikleri ve tarihleri
- 1 Kasım: Agirc-Arrco tamamlayıcı emeklilik aylıklarına yüzde 1,4 zam. Özel sektör emeklilerini ve hak sahiplerini ilgilendiriyor.
- 1 Kasım: Doğal gaz referans fiyatında ortalama yüzde 6,6 artış. Özellikle referans fiyata bağlı sözleşmesi olan haneleri ilgilendiriyor.
- Kasım 2026 – Ekim 2027: Elektrikte indirimli saatlerin kademeli olarak değiştirilmesi. Çift tarifeli elektrik abonelerini ilgilendiriyor.
- 1 Kasım: İş kazası ve meslek hastalığı ödemelerinde yeni üst sınır. İlgili çalışanları ve işverenleri ilgilendiriyor.
- 1 Kasım: Kalıcı iş göremezlik tazminatlarında yeni hesaplama. İş kazası ve meslek hastalığı mağdurlarını ilgilendiriyor.
- 1 Kasım: Bazı bankacılık hizmetlerinde yeni ücretler. İlgili bankanın müşterilerini ilgilendiriyor.
- 1 Kasım: Bazı sigara fiyatlarının değişmesi. Tütün ürünü satın alanları ilgilendiriyor.
- 1 Kasım – 31 Mart 2027: Kış dönemi kiracı koruması. Kiracıları ve ödeme güçlüğü yaşayan haneleri ilgilendiriyor.
- 20 Kasım: Banka hesabında eksi bakiye kullanımına yeni kurallar. Banka müşterilerini ilgilendiriyor.
- 20 Kasım: Eksi bakiye limitinin kaldırılması ve tüketici kredilerinde yeni güvenceler. Kredi ve eksi bakiye kullanıcılarını ilgilendiriyor.
©Sonhaber.eu
Fotoğraf: Daria Agafonova - Pexel.com
