Yurt dışında boşanan ve boşanma kararlarını Türkiye’deki nüfus kayıtlarına işletmek isteyen vatandaşları ilgilendiren önemli bir Yargıtay kararı verildi. Belçika’da boşanan bir çiftin Türkiye’de açtığı tanıma davasında, mahkemeye sunulan karekodlu belgeler gerekli resmî onay şartlarını karşılamadığı gerekçesiyle yeterli bulunmadı. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, yerel mahkemenin ret kararını onadı.
Karar, başta Hollanda, Belçika ve Almanya olmak üzere Avrupa ülkelerinde boşanan Türk vatandaşlarının Türkiye’deki işlemlerinde dikkat etmesi gereken belge şartlarını yeniden gündeme getirdi.
Ancak Yargıtay’ın kararı, yurt dışında gerçekleşen boşanmaların Türkiye’de artık kabul edilmeyeceği veya karekodlu bütün belgelerin geçersiz sayılacağı anlamına gelmiyor.
Belçika’da boşandılar, Türkiye’deki dava reddedildi
Belçika’da yaşayan D.O. ve E.O. adlı çift, bu ülkedeki bir mahkemenin kararıyla boşandı. E.O., boşanma kararının Türkiye’de de hukuken tanınması amacıyla Eskişehir 5. Aile Mahkemesinde dava açtı.
Dava kapsamında Belçika mahkemesinin boşanma kararı ile kararın kesinleştiğini gösteren belgeler karekodlu olarak sunuldu.
Ancak mahkeme, belgelerin Türkiye’deki mevzuatın öngördüğü resmî onay şartlarını karşılamadığını belirledi. Uluslararası usule uygun şekilde onaylanmış belgelerin dosyaya sunulmaması nedeniyle dava reddedildi.
Davacı tarafın karara itiraz etmesi üzerine dosya önce istinaf mahkemesine, ardından Yargıtay’a taşındı. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi de yerel mahkemenin kararını hukuka uygun bularak onadı.
Böylece Belçika’daki boşanmanın Türkiye’de tanınması için açılan dava, belgelerdeki eksiklik nedeniyle reddedilmiş oldu.
Karekodlu belgeler neden yeterli bulunmadı?
Türkiye’de yabancı mahkemeler tarafından verilen kararların tanınmasında, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun hükümleri uygulanıyor.
Kanunun 53. maddesine göre yabancı mahkeme kararının usulüne uygun onaylanmış aslı veya kararı veren mahkeme tarafından onaylanmış örneği ile onaylı Türkçe tercümesinin sunulması gerekiyor. Ayrıca kararın kesinleştiğini gösteren usulüne uygun onaylanmış belge ve bunun onaylı tercümesi de isteniyor.
Karekod, bir belgenin elektronik ortamda doğrulanmasını sağlayabiliyor. Ancak belgenin üzerinde karekod bulunması, Türkiye’deki tanıma işlemlerinde aranan bütün resmî onay şartlarının karşılandığı anlamına gelmiyor.
Belçika’daki boşanmayla ilgili davada da sorun, boşanmanın geçerliliğinden değil, mahkemeye sunulan belgelerin gerekli onay şartlarını karşılamamasından kaynaklandı.
Yurt dışında boşananların Türkiye’de yeniden dava açması gerekiyor mu?
Hollanda, Belçika, Almanya ve diğer ülkelerde boşanan Türk vatandaşlarının, boşanma kararlarını Türkiye’deki nüfus kayıtlarına işletmek için her durumda mahkemeye başvurması gerekmiyor.
5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun 27/A maddesi kapsamında, belirli şartların karşılanması halinde yabancı ülkelerde verilen boşanma kararları, Türkiye’de yeniden dava açılmadan nüfus kayıtlarına işlenebiliyor.
Vatandaşlar bu işlem için yurt dışında, kararın verildiği ülkedeki Türk konsolosluklarına; Türkiye’de ise yetkili nüfus müdürlüklerine başvurabiliyor.
Genel kural olarak tarafların birlikte başvurması gerekiyor. Ancak başvuruların aynı anda yapılması zorunlu değil. Taraflardan birinin yabancı ülke vatandaşı olması veya hayatını kaybetmesi gibi kanunda belirtilen durumlarda Türk vatandaşı olan diğer tarafın tek başına başvurması da mümkün.
İdari başvuru şartlarının karşılanmaması veya başvurunun reddedilmesi halinde ise mahkemede tanıma davası açılabiliyor.
Yurt dışında boşanan vatandaşlar nelere dikkat etmeli?
Yabancı ülkelerde verilen boşanma kararlarının Türkiye’de tanınabilmesi veya nüfus kayıtlarına işlenebilmesi için gerekli belgelerin eksiksiz hazırlanması gerekiyor.
Başvuru türüne göre boşanma kararının usulüne uygun onaylanmış aslı veya onaylı örneği, kararın kesinleştiğini gösteren belge ve gerekli Türkçe tercümelerin sunulması istenebiliyor.
Belgelerin düzenlendiği ülkeye ve başvurunun niteliğine göre apostil veya başka resmî onay işlemleri de gerekebiliyor.
Bu nedenle vatandaşların, başvuru yapmadan önce ilgili konsolosluktan veya nüfus müdürlüğünden gerekli belgeler ve onay işlemleri hakkında bilgi alması önem taşıyor.
Yargıtay kararı mevcut uygulamayı değiştirmiyor
Yargıtay’ın Belçika’daki boşanmayla ilgili verdiği karar, yurt dışında boşanan Türk vatandaşlarının Türkiye’deki haklarını ortadan kaldırmıyor.
Mevcut düzenlemeye göre vatandaşlar, gerekli yasal şartları karşılamaları halinde yabancı ülkelerde verilen boşanma kararlarını Türkiye’de yeniden dava açmadan nüfus kayıtlarına işletebiliyor.
Bunun için kararın kesinleşmiş olması, gerekli resmî onayları taşıması ve ilgili mevzuatta belirtilen diğer koşulların yerine getirilmesi gerekiyor.
Yargıtay’ın onadığı davada ise Belçika’daki boşanmanın geçerliliği değil, Türkiye’de açılan tanıma davasında sunulan belgelerin yeterliliği değerlendirildi.
Dolayısıyla karar, karekodlu bütün belgelerin geçersiz olduğu anlamına gelmiyor. Ancak karekodun tek başına gerekli resmî onayların yerine geçmeyebileceğini ortaya koyuyor.
Hollanda, Belçika, Almanya ve diğer ülkelerde boşanan vatandaşların, Türkiye’deki işlemlerinde sorun yaşamamak için başvuru öncesinde belgelerinin gerekli onay ve tercüme şartlarını karşılayıp karşılamadığını kontrol etmeleri gerekiyor.
©Sonhaber.eu
