Hollanda'da Müslüman toplumunu yakından ilgilendiren helal kesim tartışması yeniden gündeme geldi. Hayvanları Koruma Partisi (PvdD), hayvanların kesim öncesinde bayıltılmasını zorunlu hâle getirmek amacıyla yeni bir yasa teklifi hazırladı. Teklif, 28 Ekim Çarşamba günü Hollanda Temsilciler Meclisine sunuluyor.
Düzenleme kabul edilirse dini kurallara göre gerçekleştirilen kesimlerde de hayvanların önceden bayıltılması zorunlu olacak. Böylece bayıltma uygulanmadan yapılan helal kesim ile Yahudi inancına göre gerçekleştirilen bazı koşer kesim yöntemleri yasaklanacak.
Helal kesimde mevcut istisna kaldırılmak isteniyor
Hollanda'da yürürlükteki kurallara göre hayvanların kesimden önce bayıltılması genel bir zorunluluk. Ancak dini kesimler için belirli şartlar altında istisna uygulanıyor. Bu kapsamda Müslüman ve Yahudi topluluklarının dini kurallarına uygun olarak hayvanları önceden bayıltmadan kesmesine izin veriliyor. Hayvanları Koruma Partisi ise söz konusu istisnayı tamamen kaldırmak istiyor.
Teklif, helal et satışının veya bütün helal kesim yöntemlerinin yasaklanması anlamına gelmiyor. Bazı helal kesim uygulamalarında hayvanlar önceden elektrikle bayıltılıyor. Ancak bu yöntemin dinî açıdan uygun olup olmadığı konusunda farklı görüşler bulunuyor.
Hollanda Danıştayından yeni değerlendirme
Yasa teklifinin yeniden gündeme gelmesinde Hollanda Danıştayının (Raad van State) yakın zamanda yaptığı değerlendirme de dikkat çekiyor.
Danıştay, başka ülkelerde benzer yasakların uygulanmaya başlanması ve hayvan refahına ilişkin yaklaşımların değişmesi nedeniyle bayıltılmadan kesimin yasaklanmasına geçmişe kıyasla daha fazla hukuki alan bulunduğunu belirtti.Ancak bu değerlendirme, yasağın kesin olarak yürürlüğe gireceği anlamına gelmiyor. Teklifin parlamentodaki gerekli yasama aşamalarından geçmesi gerekiyor.
Hükûmetten ve parlamentodan yasağa destek sinyali
Hollanda'da Tarımdan Sorumlu Devlet Sekreteri Erkens, bu ay yaptığı açıklamada hayvanların bayıltılmadan kesilmesinin yasaklanmasını kişisel olarak desteklediğini söyledi.
Temsilciler Meclisinde de yasağa ilke olarak destek veren bir çoğunluğun bulunduğu belirtiliyor.
Bununla birlikte konu din özgürlüğünü doğrudan ilgilendirdiği için siyasi partiler yasa teklifinin içeriğini ayrıntılı biçimde incelemek istiyor. Bu nedenle düzenlemenin mevcut şekliyle kabul edilip edilmeyeceği henüz belli değil.
Kurban Bayramı'ndaki kesimler de gündemde
Teklif, Hollanda'da Kurban Bayramı sırasında gerçekleştirilen dini kesimler açısından da önem taşıyor.
Devlet Sekreteri Erkens'in daha önce paylaştığı bilgilere göre Hollanda'da Kurban Bayramı sırasında kesilen hayvanların yaklaşık üçte ikisi, boğazları kesilmeden önce bayıltılıyor.
Teklifte başka kesim yöntemlerine de yasak öngörülüyor
Hayvanları Koruma Partisinin hazırladığı yasa teklifi yalnızca dini kesimlerle sınırlı değil. Parti, domuzların karbondioksit (CO₂) gazıyla bayıltılmasının ve tavuk, ördek ile hindilerin elektrikli su banyolarında bayıltılmasının da yasaklanmasını istiyor.
Ayrıca doğumuna az kalmış hayvanların mezbahalara taşınmasının önlenmesi ve kümes hayvanlarının kasalardan hareketli bantlara önceden bayıltılmadan dökülmesi uygulamasına son verilmesi hedefleniyor.
PvdD lideri Esther Ouwehand, düzenlemeyle kesim sırasında hayvanların çektiği acıyı mümkün olduğunca azaltmayı amaçladıklarını belirtiyor.
Parti ayrıca yoğun hayvancılıkta hayvanların yetiştirilme koşullarını değiştirmeye yönelik ayrı bir yasa teklifi de hazırlamıştı.
Helal kesim yasağı 15 yıl önce de gündeme gelmişti
Hollanda'da bayıltılmadan yapılan dini kesimlerin yasaklanması daha önce de parlamentoda tartışılmıştı.
Hayvanları Koruma Partisi yaklaşık 15 yıl önce benzer bir yasa teklifi hazırlamış ancak düzenleme, din özgürlüğüne yönelik itirazların da etkisiyle parlamentonun üst kanadı olan Senatodan geçememişti.
Yeni girişimle birlikte hayvan refahı ile din özgürlüğü arasındaki hukuki tartışma yeniden önem kazandı.
İslam ve Yahudilikte hayvan kesimine ilişkin dini kurallar bulunuyor. Bayıltılmadan kesimin yasaklanması, bu kurallara göre kesim yapan toplulukların mevcut uygulamalarını sınırlandırabilecek.
Hayvanları Koruma Partisi ise kesim sırasında hayvanların çektiği acının azaltılmasının öncelikli olması gerektiğini savunuyor.
Hollanda'da helal kesim yasaklanacak mı?
Şu an için Hollanda'da helal kesimi ilgilendiren yeni bir yasak yürürlüğe girmiş değil. Parlamentoya sunulan teklif kabul edilirse bayıltılmadan gerçekleştirilen helal ve koşer kesim yöntemleri yasak kapsamına girecek. Buna karşılık kesim öncesinde bayıltma uygulanan ve dinî açıdan kabul edilen yöntemler bu yasaktan doğrudan etkilenmeyecek.
Teklifin parlamentodaki görüşmeler sonucunda yasalaşıp yasalaşmayacağı önümüzdeki süreçte belli olacak.
©Sonhaber.eu
