Avrupa Merkez Bankası (AMB), elektrik ve internet kesintileri, siber saldırılar ve ödeme sistemlerinde yaşanabilecek aksaklıklar sırasında nakit paranın önemini yeniden gündeme getirdi. AMB Yönetim Kurulu Üyesi Piero Cipollone, 14 Eylül'de Brüksel'de yaptığı konuşmada, elektronik ödeme sistemlerinin devre dışı kaldığı durumlarda nakit paranın kullanılmaya devam edebildiğini belirtti. Cipollone, Avrupa'daki kamu kurumlarının da krizlere hazırlık planlarında nakit paraya giderek daha fazla yer verdiğini söyledi.
Cipollone, açıklamasında AMB'nin daha önce yayımladığı bir çalışmaya da atıfta bulundu. Kriz dönemlerinde nakit talebinin arttığını ortaya koyan çalışmada, bazı Avrupa ülkelerindeki yetkili kurumların vatandaşlara acil durumlar için evlerinde kişi başına 70 ila 100 euro nakit bulundurmalarını tavsiye ettiği belirtiliyor.
Elektrik ve internet kesilse bile kullanılabiliyor
AMB Yönetim Kurulu Üyesi Piero Cipollone, “Nakit euronun geleceği: Bugün güvenilir, geleceğe hazır” başlıklı konuşmasında, dijital ödeme araçlarının yaygınlaşmasına rağmen nakdin önemini koruduğunu vurguladı.
Cipollone, nakit paranın özellikle kriz dönemlerinde ödeme sisteminin devamlılığı açısından önemli olduğunu belirtti. Elektronik ödemelerin aksine nakdin elektrik veya internet bağlantısına ihtiyaç duymadan kullanılabildiğine dikkat çekti.
Cipollone, elektrik ve internet kesintilerinin yanı sıra siber saldırılar ve diğer aksaklıklar sırasında elektronik ödeme araçlarının devre dışı kalabileceğini, nakdin ise kullanılmaya devam edebildiğini söyledi. Avrupa'daki kamu kurumlarının da bu nedenle nakdi krizlere karşı hazırlık planlarının bir parçası olarak gördüğünü ifade etti.
AMB ayrıca olağanüstü dönemlerde banknot talebinde ani artış yaşanması veya nakit tedarikinin kesintiye uğraması ihtimaline karşı stratejik banknot rezervi bulunduruyor. Cipollone, dijital ödemelerin nakdin önemini ortadan kaldırmadığını, iki ödeme biçiminin birbirini tamamladığını belirtti.
AMB daha önce kriz dönemlerini araştırdı
Cipollone, konuşmasında AMB'nin 2025 yılında yayımladığı “Keep calm and carry cash: lessons on the unique role of physical currency across four crises” başlıklı çalışmaya da atıfta bulundu.
AMB'nin Ekonomik Bülteni'nde yayımlanan çalışmada COVID-19 salgını, Rusya'nın Ukrayna'yı işgali, Nisan 2025'te İber Yarımadası'nda yaşanan geniş çaplı elektrik kesintisi ve Yunanistan'daki borç krizi sırasında nakit talebindeki değişimler incelendi.
Araştırmada kriz dönemlerinde insanların nakit talebinin arttığı, fiziksel paranın özellikle dijital ödeme altyapısının çalışmadığı durumlarda alternatif ödeme aracı olarak kullanılabildiği belirtildi.
AMB çalışmasında ayrıca bazı Avrupa ülkelerindeki merkez bankaları, maliye kurumları ve sivil koruma kuruluşlarının, hanelere temel ihtiyaçlarını karşılayabilecek miktarda nakit bulundurmalarını tavsiye ettiği belirtildi.
Kişi başına 70 ila 100 euro
AMB'nin söz konusu çalışmasında Hollanda, Avusturya ve Finlandiya'daki yetkili kurumların acil durum hazırlıkları kapsamında vatandaşlara yönelik tavsiyeleri de yer aldı.
Çalışmaya göre bu ülkelerdeki yetkili kurumlar, hanelere acil durumlarda kullanmak üzere kişi başına yaklaşık 70 ila 100 euro veya 72 saatlik temel ihtiyaçları karşılayabilecek miktarda nakit bulundurmalarını tavsiye ediyor.
İspanya'daki elektrik kesintisinde kart ödemeleri düştü
AMB çalışmasında nakit paranın kriz dönemlerindeki rolüne örnek olarak 28 Nisan 2025'te İspanya ve Portekiz'i etkileyen büyük elektrik kesintisi de incelendi.
Elektrik ve telekomünikasyon sistemlerinin devre dışı kalmasıyla ödeme terminalleri, ATM'ler ve mobil ödeme sistemleri saatler boyunca kullanılamadı. AMB'nin aktardığı verilere göre elektrik kesintisinden etkilenen bölgelerde fiziksel kart harcamaları normal seviyelere kıyasla yaklaşık yüzde 41–42 geriledi. İspanya genelindeki e-ticaret harcamalarında ise yaklaşık yüzde 54'lük düşüş kaydedildi.
AMB, bu olay sırasında elinde nakit bulunan kişilerin elektronik ödeme altyapısı çalışmasa bile ödeme yapmaya devam edebildiğine dikkat çekti. Elektrik kesintisi sırasında etkilenen bölgelerde ATM'lerin devre dışı kalmasıyla para çekimleri azalırken, hizmetlerin yeniden başlamasının ardından nakit çekimlerinde belirgin artış görüldü.
©Sonhaber.eu
