TikTok ve Instagram gibi sosyal medya platformlarında son dönemde "doğal antibiyotik" ve "bağışıklık güçlendirici" olarak tanıtılan fermente sarımsak-bal karışımları, gıda güvenliği açısından endişelere yol açıyor. Çiğ sarımsağın ham bal içinde cam kavanozlarda haftalarca bekletilmesiyle hazırlanan karışımda, uygun koşullar sağlanmadığında tehlikeli bir bakterinin gelişerek ölümcül toksin üretebileceği belirtiliyor.
Özellikle kış ayları yaklaşırken hastalıklardan ve gripten korunmak amacıyla evde denenen bu tarif, yanlış hazırlandığında ciddi bir sağlık tehdidine dönüşebiliyor. Sarımsak ve balın bazı yararlı bileşenler içermesi, bu karışımın bağışıklığı güçlendirdiği veya hastalıklardan koruduğu anlamına gelmiyor. Gıda güvenliği uzmanları, iki besinin kontrolsüz şekilde bir araya getirilerek uzun süre bekletilmesinin belirli koşullarda tehlikeli olabileceğine dikkat çekiyor.
Sarımsaktaki nem balın koruyucu özelliğini azaltabiliyor
Uzmanların aktardığı bilgilere göre bal, düşük su içeriği ve yüksek şeker oranı sayesinde birçok bakterinin çoğalmasını zorlaştırıyor ve doğal olarak uzun süre dayanabiliyor. Ancak taze sarımsak karışıma eklendiğinde sarımsağın içerdiği su bala geçerek karışımdaki kullanılabilir su miktarını artırabiliyor.
Yeterince asidik olmayan ve oksijenin az bulunduğu bir ortam oluşması durumunda, Clostridium botulinum adlı bakterinin sporları gelişerek çoğalabiliyor. Bu bakteri, uygun koşullarda bilinen en güçlü biyolojik zehirlerden biri olan botulinum toksinini üretebiliyor.
Üstelik hazırlanan karışımın tadında, kokusunda veya görünümünde herhangi bir bozulma belirtisi bulunmaması, güvenli olduğu anlamına gelmiyor. Botulinum toksini, gıdanın görünümünden veya kokusundan anlaşılamıyor.
Kas felcine ve solunum yetmezliğine yol açabiliyor
Sağlık uzmanlarına göre botulizm zehirlenmesi, sinirlerden kaslara iletilen sinyalleri engelleyerek kas güçsüzlüğüne ve felce neden olabiliyor. Belirtiler arasında çift görme, göz kapaklarında düşme, konuşma ve yutkunma güçlüğü ile kaslarda güçsüzlük bulunuyor.
Ağır vakalarda solunum kasları da etkilenebiliyor. Bu durumda hastalar kendi başlarına yeterince nefes alamayabiliyor ve yoğun bakımda solunum cihazına ihtiyaç duyabiliyor. Erken tedavi edilmediğinde hastalık ölümcül olabiliyor.
Avrupa'da geçmiş yıllarda uygun koşullarda hazırlanmayan veya saklanmayan gıdalar nedeniyle ağır botulizm vakaları yaşandı. Fransa'nın Bordeaux kentinde 2023 yılında ev yapımı sardalya konserveleriyle bağlantılı bir zehirlenme olayında 15 şüpheli vaka tespit edildi ve bir kişi hayatını kaybetti. Ancak bu olayın sarımsaklı bal karışımıyla bağlantısı bulunmuyor.
Uzmanlardan uyarı: Belirtiler varsa zaman kaybetmeyin
Gıda güvenliği uzmanları, sosyal medyada "mucizevi kür" olarak tanıtılan tariflerin güvenilir bilimsel bilgilere dayanmadan uygulanmaması gerektiğini vurguluyor. Özellikle evde hazırlanan fermente ürünlerde asitlik ve su miktarı gibi koşulların kontrol edilememesi, zararlı bakterilerin gelişme riskini artırabiliyor.
Sarımsaklı bal veya benzeri ev yapımı fermente ürünleri tükettikten sonra çift görme, konuşma ya da yutkunma güçlüğü, belirgin kas güçsüzlüğü veya nefes darlığı yaşayan kişilerin zaman kaybetmeden acil sağlık yardımına başvurması gerekiyor. Botulizm şüphesinde belirtilerin kendiliğinden geçmesini beklemek tehlikeli olabiliyor.
©Sonhaber.eu
