Avrupa Merkez Bankasının (AMB) üzerinde çalıştığı dijital euro, günlük ödemelerde nakit paraya yeni bir alternatif sunacak. Plan hayata geçtiğinde dijital euro kullanmak isteyen kişiler, bankaları veya bir ödeme hizmeti sağlayıcısı aracılığıyla ayrı bir dijital euro hesabı açabilecek. Bu hesaba DEAN (Digital Euro Access Number) adı verilen özel bir numara tanımlanacak. Dijital euro hesabı normal banka hesabıyla bağlantılı çalışabilecek; mevcut banka hesapları ve IBAN numaraları kullanılmaya devam edecek.
Dijital euronun kullanıma sunulmasına ilişkin nihai karar henüz verilmedi. Gerekli Avrupa Birliği mevzuatının hazırlanmasının ardından sistemin test edilmesi planlanıyor. Dijital euronun kullanılabileceği en erken tarih ise 2029 olarak gösteriliyor.
DEAN ile IBAN arasındaki fark ne olacak?
Mevcut plana göre DEAN, “EU” harfleriyle başlayan toplam 18 karakterden oluşacak ve görünüm olarak IBAN’a benzeyecek. Her kişi için yalnızca bir DEAN numarası öngörülüyor.
İki numara farklı hesapları tanımlayacak. IBAN kişinin normal banka hesabı için kullanılmaya devam ederken, DEAN dijital euro hesabına ait olacak. Böylece dijital euro kullanan bir kişi, mevcut IBAN’ının yanında bir DEAN numarasına da sahip olacak.
Günlük ödemelerde DEAN numarasını her seferinde girmek gerekmeyecek. Mağazalarda akıllı telefon veya kart ödeme terminaline yaklaştırılarak ödeme yapılabilecek. Dijital euroyla internetten alışveriş yapmak veya başka bir kişiye doğrudan para göndermek de mümkün olacak.
Para almak isteyen kullanıcıların da DEAN numaralarını paylaşması gerekmeyebilecek. Kullanıcılar, isterlerse cep telefonu numaralarını dijital euro hesaplarına bağlayabilecek.
Sistemin internet bağlantısı olmadan da çalışması planlanıyor. Böylece bağlantının bulunmadığı durumlarda çevrimdışı ödeme yapılabilecek.
Dijital euro nedir, banka hesabındaki paradan farkı ne olacak?
Avrupa Merkez Bankası, dijital euroyu “nakit paranın dijital ikizi” olarak tanımlıyor. Dijital euro, banknot ve madeni para gibi merkez bankası tarafından desteklenen bir para olacak. Fiziksel olarak cüzdanda taşınmak yerine dijital ortamda tutulacak.
Bir dijital euro her zaman bir euro değerinde olacak. Bitcoin gibi kripto paralardan farklı olarak dijital euronun arkasında Eurosistem yer alacak.
Dijital euronun geliştirilme nedenlerinden biri, Avrupa’nın ödeme sistemlerinde kendi alternatifine sahip olması. Metinde yer alan verilere göre euro kullanan 21 ülkenin 13’ünde kartlı ödemeler için Avrupa dışındaki sistemlere bağımlılık bulunuyor.
Dijital euronun euro bölgesinin tamamında geçerli olması ve bireysel kullanıcılar tarafından ücretsiz kullanılabilmesi planlanıyor. Nakit para gibi yasal ödeme aracı statüsüne sahip olması ve banka hesabı bulunmayan kişilerin de dijital euro kullanabilmesi öngörülüyor.
Dijital euro hesabında 3 bin euro sınırı gündemde
Dijital euro hesabı, normal bir banka hesabı gibi sınırsız miktarda para tutmak için kullanılmayacak. Mevcut çalışmalarda kişi başına 3 bin euroluk bir üst sınır uygulanması değerlendiriliyor. Bu tutar henüz kesinleşmedi.
Dijital euro hesabındaki paraya faiz verilmeyecek. Bu yönüyle hesapta tutulan dijital euro, cüzdanda tutulan nakit paraya benzeyecek.
Hesaptaki dijital euro bir ödemeyi karşılamaya yetmezse eksik kalan miktarın bağlantılı banka hesabından otomatik olarak aktarılması planlanıyor.
AMB, sistemde kişisel verilerin korunmasına yönelik önlemler uygulanacağını da belirtiyor. Eurosistem’in yapılan ödemeleri belirli bir kişiyle ilişkilendiremeyeceği ifade ediliyor. Çevrimdışı ödemelerde ise işlem ayrıntılarını yalnızca ödemeyi yapan ve alan tarafların bilmesi öngörülüyor.
Dijital euro en erken 2029’da kullanıma sunulabilir
AMB’nin tahminine göre dijital euro için gerekli Avrupa Birliği mevzuatının 2026 yılının sonuna kadar hazırlanması bekleniyor. Ancak mevzuatın tamamlanması, dijital euronun hemen kullanıma sunulacağı anlamına gelmiyor.
Bir sonraki aşamada sistem gerçek koşullarda test edilecek. 36 ödeme hizmeti sağlayıcısının katılacağı pilot uygulamanın 2027 yılının ikinci yarısında başlaması planlanıyor.
Bu hazırlıkların ardından dijital euronun ilk kez kullanıma sunulması en erken 2029’da mümkün olabilecek. Eurosistem, geliştirme çalışmalarının maliyetini yaklaşık 1,3 milyar euro olarak öngörüyor.
Dijital euronun nakit paranın yerini alması planlanmıyor. Sistem hayata geçerse banknot, madeni para ve mevcut banka hesaplarının yanında kullanılabilecek yeni bir ödeme seçeneği sunacak.
©Sonhaber.eu
Fotoğraf: Yapay zeka
