'Aşırı işlenmiş gıdalar' ABD ve İngiltere'de ortalama bireyin beslenmesinin yüzde 50'sinden fazlasını oluştururken, dünya genelinde de giderek daha popüler hale geliyor. Yeni bir akademik araştırma, veganlara yönelik ultra işlenmiş gıdaların da sağlığa zararlı olabileceğini söylüyor.

'Aşırı (ultra) işlenmiş gıda' nedir?
Bu tür gıdalar için kullanılan tek bir tanım yok ama genel olarak 'ev yemeklerinin içermediği maddeleri içeren gıdalar' olarak tanımlanıyor. Bunların çoğu gıdaların görünüm, tat ya da dokusunu daha çekici hale getirmek için kullanılan kimyasal, renklendirici ve tatlandırıcı gibi maddeler. Gazlı içecekler, şekerler, kek, hazır yemekler ve tavuk paneler bunlara örnek olarak verilebilir. Ancak ilk bakışta aklınıza gelmeyecek ekmek, kahvaltılık gevrek ve yoğurt gibi bazı diğer gıdalar da bu kategoriye girebiliyor.

'Aşırı işlenmiş gıdalar'ın 'işlenmiş gıdalar'dan farkı ne?
Gıdalar genel olarak dört kategoriye ayrılıyor. Bu kategoriler: 
İşlenmemiş ya da minimum işlenmiş gıdalar
İşlenmiş içerikler
İşlenmiş gıdalar
Aşırı işlenmiş gıdalar

DSÖ: Düşük gelirli ailelerin çocukları kalp-damar hastalıkları ve obezite riski taşıyor DSÖ: Düşük gelirli ailelerin çocukları kalp-damar hastalıkları ve obezite riski taşıyor

İşlenmiş gıdalar, meyve, sebze, yemiş ve yumurta gibi işlenmemiş gıdalarla işlenmiş içeriklerin bir araya geldiği yiyeceklere verilen isim. Örneğin buğday unu, su, tuz ve mayadan yapılmış bir ekmek "işlenmiş gıda" sayılırken; ekmeğin içinde emülgatör, renklendirici ya da koruyucu madde varsa bu ekmek "aşırı işlenmiş gıda" kategorisine giriyor.

Aşırı işlenmiş gıdaları nasıl tanıyabilirsiniz?
Bunun yolu basit... İspanya'daki Navarra Üniversitesi'nden kamu sağlığı uzmanı Prof Maira Bes-Rastrollo, 5'ten fazla malzeme içeren gıdaların "aşırı işlenmiş gıda" olma olasılığının çok yüksek olduğunu söylüyor. Bu ürünlerin tuz, şeker ve doymuş yağ oranı genellikle yüksek oluyor. "Taze ürünler" bile raf ömrünü uzatacak koruyucular içerdiği için bu sınıfa girebilir.

Bunun için aldığınız ürünlerde sodyum benzoate, nitrat ve sülfit, BHA ve BHT gibi içerikler olup olmadığına bakabilirsiniz.

Aşırı işlenmiş gıdalar sağlığı nasıl etkiliyor?
Bu gıdaların sağlığımız üzerindeki etkisine dair net bir kanıt bulunmuyor, ancak British Medical Journal'da yer alan ve dünya çapında 9,9 milyon kişinin bilgilerine dayanarak yapılan yakın tarihli bir araştırmaya göre, bu gıdalar şu sorunlarla ilişkilendiriliyor:

  • kardiyovasküler (kalp ve damarlara ilişkin) rahatsızlıklardan ölme riskinin daha yüksek olması
  • obezite
  • tip 2 diyabet
  • uyku sorunları
  • endişe ve depresyon

Ancak araştırma, bu hastalıkların sebebinin doğrudan işlenmiş gıdalar mı, yoksa bu gıdalarda genellikle çok yüksek düzeyde tuz, yağ ve şeker bulunması mı kanıtlayamadı. Yağ, tuz ve şekerin aşırı kilo tip 2 diyabet, kalp hastalıkları ve bazı kanser türlerine neden olduğu biliniyor.

Kaynak: BBC

Haberlerimizi İnstagram hesabımızdan da takip edebilirsiniz.

WhatsAppta ücretsiz bültenimize abone olun, Hollanda ve diğer Avrupa ülkeleri gündeminden seçtiğimiz haberler her gün telefonunuza gelsin! Abone olmak için tıklayın

Sitemizde yayımlanan haberlerin her türlü hakkı SONHABER.eu’ya aittir. Haberin linki kaynak olarak gösterilmeden alınan haberler için hukuki işlem başlatılacaktır.

Editör: Aslı Onuş