Almanya, giderek büyüyen profesyonel şoför açığına karşı yabancı sürücülerin sektöre girişini kolaylaştıracak yeni bir uygulamayı hayata geçirdi. Kamyon, otobüs ve tır sürücülerinin mesleki yeterlilik sürecindeki hızlandırılmış temel yeterlilik sınavı, Türkçe dahil dokuz yabancı dilde yapılabilecek.
Yeni uygulama, özellikle Türkiye gibi AB dışındaki ülkelerden Almanya'da şoför olarak çalışmak isteyenler açısından sınav aşamasındaki önemli bir dil engelini ortadan kaldırdı. Ancak bu meslekler için başvuru yapacakların eğitim, ehliyet ve çalışma iznine ilişkin diğer koşulları yerine getirmesi gerekiyor.
Almanya'da 120 bin kamyon şoförü açığı
Almanya'nın yük taşımacılığı ve lojistik sektörü uzun süredir büyüyen sürücü açığıyla karşı karşıya. Alman Federal Karayolu Taşımacılığı, Lojistik ve Atık Yönetimi Birliği (BGL) Başkanı Dirk Engelhardt, ülkede yaklaşık 120 bin kamyon şoförü açığı bulunduğunu ve ihtiyacın artmaya devam ettiğini belirtti.
BGL verilerine göre demografik yapı da sorunu derinleştiriyor. Sektörde çalışan sürücülerin yaklaşık üçte biri 55 yaşın üzerinde bulunuyor. Her yıl yaklaşık 30-35 bin sürücü emekliye ayrılırken, sektöre katılan yeni sürücü sayısı 15-20 bin seviyesinde kalıyor.
Personel yetersizliği taşımacılık şirketlerinin faaliyetlerini de etkiliyor. BGL'nin aktardığına göre bazı işletmeler, şoför bulunamaması nedeniyle araçlarını kullanımdan çekmek veya siparişleri geri çevirmek zorunda kalıyor.
Türkçe dahil dokuz yabancı dilde sınav
Alman hükümeti, sürücü açığının azaltılması ve yurt dışından profesyonel sürücülerin sektöre girişinin kolaylaştırılması amacıyla mesleki yeterlilik mevzuatında değişikliğe gitti. Yeni düzenleme 18 Ağustos'ta yürürlüğe girdi.
IHK Hannover'in verdiği bilgilere göre, düzenlemeyle hızlandırılmış temel yeterlilik sınavı (beschleunigte Grundqualifikation) Almancanın yanı sıra Türkçe, Arnavutça, İngilizce, standart Arapça, Hırvatça, Lehçe, Romence, Rusça ve Ukraynaca yapılabiliyor.
Yeni sistemle özellikle Almanca bilgisi sınavı geçmeye yeterli olmayan yabancı sürücülerin önündeki dil kaynaklı engellerin azaltılması amaçlanıyor. Federal Ulaştırma Bakanlığı da düzenlemenin temel hedeflerinden birinin yabancı profesyonel sürücülerin mesleğe girişini hızlandırmak olduğunu açıkladı.
Sınavın Türkçe olması tüm sürecin Türkçe yürütüleceği anlamına gelmiyor
Düzenlemede dikkat edilmesi gereken önemli bir ayrıntı bulunuyor. Sınavın Türkçe yapılabilmesi, profesyonel sürücülük sürecinin tamamının Türkçe yürütüleceği veya Almanca bilgisinin artık gerekli olmadığı anlamına gelmiyor.
Hızlandırılmış temel yeterlilik için öngörülen 140 saatlik zorunlu eğitim Almanca yapılmaya devam ediyor. Bu eğitimin içerisinde 10 saatlik uygulamalı sürüş eğitimi de bulunuyor. Ayrıca IHK tarafından gönderilen sınav davetleri, bilgilendirmeler ve sonuç belgeleri gibi resmî yazışmalar da Almanca gerçekleştiriliyor.
IHK Hannover'in verdiği bilgilere göre, yabancı dil seçeneği yalnızca hızlandırılmış temel yeterlilik sınavını kapsıyor. Sınavın Türkçe dahil dokuz yabancı dilde yapılabilmesi, eğitim ve resmî yazışmalarda kullanılan dili değiştirmiyor.
Dolayısıyla Türkçe sınav seçeneği, sınav aşamasındaki dil engelini azaltarak sürecin daha kolay ve hızlı ilerlemesine yardımcı olabilecek. Ancak Almanya'da günlük çalışma hayatı, güvenlik talimatları, yükleme ve boşaltma işlemleri, işverenle iletişim ve diğer mesleki süreçler açısından Almanca bilgisi önemini koruyor.
Türk ehliyeti tek başına yeterli değil
Türkiye'den Almanya'ya gitmek isteyen sürücüler açısından yalnızca C, CE veya D sınıfı Türk ehliyetine sahip olmak, profesyonel sürücü olarak doğrudan çalışmaya başlamak için yeterli değil.
Almanya'nın resmî göç portalı “Make it in Germany”ye göre profesyonel şoförlük için gerekli sınıfta AB veya Avrupa Ekonomik Alanı ehliyeti ile gerekli temel mesleki yeterliliğin bulunması gerekiyor.
Bu şartlara henüz sahip olmayan üçüncü ülke vatandaşlarının Almanya'da gerekli ehliyet ve mesleki yeterliliği edinmesine imkân veren bir sistem de bulunuyor. Almanya'da ikamet kaydının yapılmasının ardından üçüncü ülke ehliyetinin belirlenen süre içerisinde Alman ehliyetine çevrilmesi gerekiyor.
Gerekli yeterlilikler tamamlanırken sürücünün doğrudan profesyonel şoför olarak çalışması mümkün olmayabiliyor. Ancak şartların karşılanması halinde depo veya atölye gibi alternatif görevlerde çalışılması mümkün olabiliyor.
Tecrübe şartı işe göre değişiyor
Profesyonel sürücülerden beklenen deneyim ve ek yeterlilikler, yapılacak işe ve işverene göre farklılık gösteriyor. Bazı şirketler ağır vasıta tecrübesi isterken, bazı pozisyonlarda gerekli yasal yeterliliklere sahip adaylara işbaşı eğitimi verilebiliyor.
Taşınan yükün türü, kullanılan araç, uzun yol veya kısa mesafe taşımacılığı yapılması ve özel yük taşınması gibi unsurlar ek belge veya deneyim gerektirebiliyor.
Sürücü ihtiyacı yalnızca uluslararası uzun yol taşımacılığıyla da sınırlı değil. Almanya Federal İş Ajansının iş ilanlarında şehir içi ve bölgesel taşımacılık, günlük dağıtım ve farklı sürücülük pozisyonlarında da çok sayıda açık iş bulunuyor.
Kamyon şoförlerinde medyan brüt ücret 3 bin 196 euro
Ücretler konusunda bütün sürücüler için geçerli tek bir maaştan söz etmek mümkün değil.
Almanya Federal İş Ajansının güncel Maaş Atlası verilerine göre, yük taşımacılığı ve kamyon sürücülüğü alanında tam zamanlı çalışanların Almanya genelindeki medyan brüt aylık ücreti 3 bin 196 euro seviyesinde bulunuyor.
Verilerde alt çeyrek 2 bin 743 euro, üst çeyrek ise 3 bin 787 euro olarak gösteriliyor. Ücretler bölgelere göre önemli ölçüde değişebiliyor. Örneğin bazı büyük şehirlerde medyan ücret 3 bin 800 euronun üzerine çıkabiliyor.
Gerçek maaş; işveren, eyalet, mesleki deneyim, çalışma saatleri, gece ve hafta sonu vardiyaları, güzergâh ve taşınan yükün niteliği gibi faktörlere göre değişebiliyor.
45 yaş ve üzerindekiler için ek koşul bulunuyor
Türkiye gibi AB dışındaki ülkelerden gelecek sürücüler açısından yaşa bağlı bir düzenleme de bulunuyor.
Almanya'nın resmî göç portalı Make it in Germany'de yer alan 2026 kurallarına göre, 45 yaş ve üzerindeki üçüncü ülke vatandaşlarının profesyonel sürücü olarak istihdam edilmelerinde yıllık en az 55 bin 770 euro brüt ücret almaları veya yeterli emeklilik güvencesine sahip olduklarını kanıtlamaları gerekiyor.
Bu nedenle özellikle 45 yaşını doldurmuş adayların iş sözleşmesindeki ücret ve diğer göç koşullarını başvuru öncesinde kontrol etmeleri gerekiyor.
Aile birleşimi mümkün ancak şartlara bağlı
Almanya'da profesyonel sürücü olarak oturum izni alan üçüncü ülke vatandaşlarının belirli koşullar altında eş ve çocukları için aile birleşimi başvurusu yapması mümkün.
Ancak yalnızca bir iş sözleşmesinin imzalanması, aile üyelerinin otomatik olarak Almanya'ya getirilebileceği anlamına gelmiyor. Aile birleşiminde sürücünün sahip olduğu oturum izni, aile üyelerinin durumu ve yürürlükteki göç mevzuatındaki diğer koşullar dikkate alınıyor.
Bu nedenle aile birleşimi sürecinin, sürücünün hangi oturum statüsüyle Almanya'ya geldiğine göre ayrıca değerlendirilmesi gerekiyor.
Yeni düzenlemeyle Türkçe sınav seçeneğinin getirilmesi, Türkiye'den Almanya'da profesyonel sürücülük yapmak isteyenler için sınav aşamasındaki dil engelini azaltıyor. Bununla birlikte sınav dilindeki değişiklik, ehliyet dönüşümü, mesleki eğitim, çalışma izni ve diğer yasal koşulları ortadan kaldırmıyor.
©Sonhaber.eu
Fotoğraf: Yapay zeka
