Hollanda’da bu ay gerçekleştirilecek Prinsjesdag’da (Bütçe Günü) açıklanacak gelecek yılın bütçesine ilişkin ilk ayrıntılar basına sızdı. RTL Nieuws’un siyasi haberler servisinin ulaştığı bütçe belgelerine göre, sosyal güvenlik alanında planlanan milyarlarca euroluk kesintilerin büyük bölümü geri çekiliyor. AOW’dan yapılması planlanan 2,8 milyar euroluk kesintiden vazgeçilirken, işsizlik ödeneğine yönelik değişiklik bir yıl erteleniyor.
Bütçe belgelerinde alım gücünü desteklemek için 1,5 milyar euro ayrılması, sağlık sigortasında vatandaşların önce kendi cebinden ödediği zorunlu tutardaki artışın bir yıl ertelenmesi ve akaryakıttaki geçici vergi indiriminin bir yıl daha devam etmesi de yer alıyor. Kalkınma iş birliğine üç yıl boyunca 367 milyon euro ek kaynak sağlanması planlanırken, kamu harcamalarında da yaklaşık 2 milyar euroluk tasarruf hedefleniyor.
Basına sızan bütçe belgelerinde öne çıkan düzenlemelerin detayları şöyle:
AOW’dan yapılacak 2,8 milyar euroluk kesintiden vazgeçiliyor
RTL Nieuws’un ulaştığı belgelere göre hükümet, emeklilik yaşına ulaşan kişilere devlet tarafından ödenen temel emekli aylığı AOW’dan yapılması planlanan 2,8 milyar euroluk kesintiden kesin olarak vazgeçiyor.
Kesintinin yapılmayacağı daha önce açıklanmıştı. Ancak karar artık gelecek yılın bütçesinde de yer alıyor.
Bu değişiklik devlet bütçesinde 2,8 milyar euroluk finansman ihtiyacı oluşturuyor. Bunun 1 milyar euroluk bölümü için kaynak bulundu. Kalan miktarın nasıl karşılanacağı ise henüz belli değil.
Hükümet, kalan finansman konusunda işverenler ve sendikalarla görüşmek istiyor.
Sosyal ödemelerdeki yüzde 20’lik kesinti de kaldırılıyor
Hükümet, sosyal ödemeleri ilgilendiren başka bir kesinti planından da vazgeçiyor.
Plan kapsamında çeşitli ödeneklerin hesaplanmasında kullanılan azami günlük ücretin yüzde 20 düşürülmesi öngörülüyordu. Hükümetin bu plandan vazgeçmesinin bütçeye maliyeti 824 milyon euro olacak.
Böylece hamile kadınların aldığı ödenekte kesintiye yol açacağı için büyük tepki çeken ve Hollanda’da “bevalboete” (doğum cezası) olarak adlandırılan uygulama da gündemden kalkmış olacak.
İşsizlik ödeneğinin 24 aydan 12 aya düşürülmesi ertelendi
İşsizlik ödeneği (WW) konusunda planlanan değişiklik ise tamamen iptal edilmedi, ancak bir yıl ertelendi.
Hükümet, WW kapsamında işsizlik ödeneği alınabilecek azami süreyi 24 aydan 12 aya indirmeyi planlıyordu. Düzenleme bir yıl ertelenerek 2029’a bırakıldı.
Ertelemenin bütçeye maliyetinin 684 milyon euro olacağı belirtiliyor.
Çalışamaz durumda olan kişilere verilen mali desteğin kaldırılması planı da bir yıl ertelenecek. Bu kararın maliyeti ise 310 milyon euro olarak hesaplanıyor.
Hükümet, bu iki düzenlemeyi erteleyerek işverenler ve sendikalarla görüşmelerini sürdürmek için zaman kazanmayı amaçlıyor.
Musluk suyuna uygulanan vergi artacak
Bütçedeki değişikliklerden biri doğrudan haneleri ilgilendiriyor. Musluk suyuna uygulanan verginin artırılması planlanıyor.
Musluk suyuna uygulanan vergi artacak. Yeni düzenlemeyle her 1.000 litre su için 10 sent daha fazla vergi ödenecek. Bu nedenle düzenleme yalnızca belirli bir gelir grubunu değil, musluk suyu kullanan herkesi etkileyecek.
Sağlık sigortasındaki zorunlu tutarın 60 euroluk artışı erteleniyor
Sağlık sigortasında vatandaşların sağlık giderleri için önce kendi cebinden ödediği zorunlu tutarla ilgili plan da değişiyor.
Hükümet bu tutarı 2027’de 60 euro artırmayı planlıyordu. Ancak düzenleme son aylarda yoğun eleştiri aldı. Basına sızan bütçe belgelerine göre artış tamamen iptal edilmiyor, ancak bir yıl erteleniyor.
Böylece sağlık sigortasında vatandaşların önce kendi cebinden karşılamak zorunda olduğu tutardaki 60 euroluk artış, planlanandan bir yıl daha geç uygulanacak.
Alım gücü için 1,5 milyar euro ayrılıyor
Bütçenin öne çıkan başlıklarından biri de alım gücü. Hükümet, vatandaşların alım gücünü desteklemek amacıyla 1,5 milyar euro ayırmayı planlıyor.
Sosyal güvenlik alanındaki kesintilerin büyük ölçüde geri çekilmesi ve alım gücü için ek kaynak ayrılması, bütçenin başka bölümlerinde yeni finansman ihtiyacı doğuruyor.
Bunun bir bölümü yüksek gelirlilerden alınacak vergilerle karşılanacak. Yüksek gelir grubundakilerin ödeyeceği vergilerin toplam 750 milyon euro artırılması planlanıyor.
Ancak açıklanan vergi artışları ve diğer gelirlerin hükümetin verdiği tüm tavizlerin maliyetini karşılamaya yetmediği belirtiliyor. Bu nedenle bütçede başka hangi alanlardan tasarruf edileceğinin daha sonra netleşmesi bekleniyor.
Benzin ve dizeldeki vergi indirimi bir yıl daha sürecek
Benzin ve dizel üzerindeki geçici vergi indiriminin daha yavaş kaldırılması planlanıyor. Akaryakıt vergisi, yüksek yakıt fiyatlarının vatandaşlar üzerindeki etkisini azaltmak amacıyla daha önce geçici olarak düşürülmüştü.
Yeni bütçe planına göre vergi indirimi bir yıl daha devam edecek. Bu kararın devlet bütçesine maliyetinin 750 milyon euro olacağı belirtiliyor.
Böylece akaryakıttaki geçici vergi indiriminin kaldırılması da gelecek yılın bütçe planında ertelenen düzenlemeler arasında yer alıyor.
Kamu harcamalarından yaklaşık 2 milyar euro tasarruf hedefleniyor
Sosyal güvenlik alanındaki kesintilerin büyük bölümünden vazgeçilmesinin maliyeti, bütçenin başka kalemlerinde yapılacak tasarruflarla da karşılanacak.
Hükümet, kamu yönetimine ayrılan harcamaları azaltarak önümüzdeki iki yılda yaklaşık 2 milyar euro tasarruf etmeyi planlıyor. Kamunun daha etkin çalışmasına yönelik düzenlemelerden de ayrıca 200 milyon euro tasarruf hedefleniyor.
Kalkınma iş birliğine üç yıl boyunca 367 milyon euro ek kaynak
Bütçede kalkınma iş birliği için de ek kaynak ayrılması planlanıyor. Yeni bütçe planlarına göre bu alana üç yıl boyunca toplam 367 milyon euro ek kaynak sağlanacak.
Böylece kalkınma iş birliği de hükümetin gelecek yıllarda ek bütçe ayırmayı planladığı alanlar arasında yer alacak.
60 yaşına girenlere ücretsiz zona aşısı planı
Hükümet, daha fazla yaşlının zona hastalığına karşı ücretsiz aşılanması için de kaynak ayırıyor. Planlara göre 2027’den itibaren 60 yaşına giren kişiler zona aşısını ücretsiz yaptırabilecek.
Ardından 2028’de, daha önce bu imkândan yararlanamamış 61 ile 69 yaş arasındaki kişiler için ek bir aşılama programı başlayacak.
Hükümet bu ek aşılama programı için 2031 yılına kadar toplam 400 milyon euro ayırmayı planlıyor.
Zor durumdaki aileler ve kadın sığınma merkezlerine ek destek
Ekonomik açıdan zor durumda olan aileler için 62 milyon euro ek kaynak ayrılması öngörülüyor.
Kadın sığınma merkezlerine 10 milyon euro, cinsel şiddet mağdurlarına destek veren merkezlere sağlanan yardımlar için ise 2 milyon euro ek kaynak planlanıyor.
Böylece hükümet bütçe üzerinde yalnızca kendi üç koalisyon ortağının önceliklerini değil, parlamentoda desteğine ihtiyaç duyduğu muhalefet partilerinin bazı taleplerini de dikkate alıyor.
Varlık vergisinde artış bütçe belgelerinde yer almadı
Bütçe belgelerinde bulunmayan başlıklardan biri ise varlık vergisinin artırılması.
D66 son aylarda devlet gelirlerini artırmak için varlıklar üzerinden alınan verginin yükseltilmesi seçeneğine açık olduğunu dile getirmişti. VVD’li Maliye Bakanı Eelco Heinen ise böyle bir vergi artışına kesin şekilde karşı çıkıyordu.
RTL Nieuws’un ulaştığı belgelerde varlık vergisinin artırılmasına ilişkin bir düzenleme yer almıyor.
Box 3 için çözüm henüz belli değil
Hollanda’da tasarruf ve yatırımlar gibi varlıkların vergilendirilmesini düzenleyen sistem Box 3 olarak adlandırılıyor.
Bu alandaki mevcut düzenlemeler mahkeme kararları nedeniyle değiştirilmek zorunda. Hükümetin hazırlayacağı yeni düzenlemelerin de Senatodan geçmesi gerekiyor.
Ancak mevcut planların parlamentoda yeterli desteği alıp alamayacağı henüz kesinleşmedi.
Bu nedenle hükümetin Box 3 konusunda nasıl hareket edeceğine daha sonra karar vermesi gerekecek. RTL Nieuws’un ulaştığı Prinsjesdag belgelerinde sorunun nasıl çözüleceğine ilişkin net bir plan bulunmadığı belirtiliyor.
©Sonhaber.eu
