Hollanda'nın Rotterdam kentinde emeklilere yönelik ücretsiz toplu taşıma uygulaması 2027'den itibaren değişiyor. Belediye, AOW emeklilik yaşına ulaşan herkesi kapsayan mevcut uygulamayı 1 Ocak 2027'de sona erdirecek. Yerine gelir şartına bağlı yeni bir sistem getirilecek.
Karara tepki gösteren DENK Rotterdam Belediye Meclisi Üyesi Serkan Soytekin, Sonhaber.eu'ya yaptığı açıklamada, “Emeklinin cebine göz diken bir belediyecilik anlayışını kabul etmiyoruz. Rotterdam'da emekliler tasarruf kalemi değildir” dedi.
Rotterdam Belediyesi ile ulaşım şirketleri RET ve EBS'nin hazırladığı plana göre yaklaşık 20 bin düşük gelirli emekli ücretsiz toplu taşımadan yararlanmaya devam edebilecek.
Yeni sistemin 1 Mart 2027'de başlaması öngörülürken ocak ve şubat ayları için geçici çözüm arandığı belirtildi.
Ücretsiz toplu taşımaya gelir şartı geliyor
Mevcut uygulamada Rotterdam'da yaşayan ve devlet emekliliği (AOW) yaşına ulaşan herkes, gelirine bakılmaksızın ücretsiz toplu taşımadan yararlanabiliyor.
Yeni düzenlemede ise Rotterdam'da ikamet etme ve AOW emeklilik yaşına ulaşmış olma şartlarına ek olarak gelir sınırı uygulanacak.
Ücretsiz ulaşım hakkından yararlanabilmek için gelirin yasal sosyal asgari gelir düzeyinin (WSM) yüzde 110'unu aşmaması gerekecek.
2026 yılındaki mevcut gelir sınırları esas alınırsa, ücretsiz toplu taşımadan yararlanabilecek emekliler için aylık net gelir sınırları şöyle hesaplanabilir:
- Tek yaşayan emekliler: 1.660 euro
- Evli veya birlikte yaşayan çiftler: Toplam 2.275 euro
Bu tutarlar, Rotterdam Belediyesinin mevcut AOW desteği için 1 Temmuz 2026'dan itibaren uyguladığı gelir sınırlarına dayanıyor. Yeni ücretsiz ulaşım sistemi 2027'de başlayacağından, o tarihte geçerli olacak kesin gelir sınırları henüz açıklanmadı.
Belediyeye göre yaklaşık 20 bin Rotterdamlı yeni düzenlemenin gelir şartını karşılıyor. Geliri belirlenen sınırın üzerinde olan emekliler ise ücretsiz ulaşım hakkını kaybedecek.
DENK Rotterdam'dan ücretsiz ulaşım kararına tepki
DENK Rotterdam Belediye Meclisi Üyesi Serkan Soytekin, Sonhaber.eu'ya yaptığı açıklamada, ücretsiz toplu taşıma hakkının gelir şartına bağlanmasına karşı çıktı.
Rotterdam'da yıllardır uygulanan ücretsiz ulaşım hakkının binlerce emekli için kaldırılmasının kabul edilemez olduğunu belirten Soytekin, emeklilerin belediye bütçesinde tasarruf yapılacak bir kesim olarak görülmemesi gerektiğini vurguladı.
Emeklilerin yalnızca gelirlerine bakılarak değerlendirilmesini eleştiren Soytekin, “Bugün emeklilere ‘Gelirin biraz yüksek, artık ücretsiz seyahat edemezsin’ deniliyor. Peki bu insanlar o gelirle nasıl geçiniyor? Kira ödüyor, faturalarını ödüyor, market alışverişi yapıyor. Kâğıt üzerindeki gelirle insanların gerçek hayatı birbirinden çok farklı” ifadelerini kullandı.
Belediyenin artan maliyetleri gerekçe göstermesine de tepki gösteren Soytekin, milyonlarca euroluk bütçeler hazırlanırken emeklilerin ulaşım hakkından tasarruf edilmesini eleştirdi.
Soytekin, ücretsiz toplu taşımanın emekliler için bir lüks olmadığını belirterek bu hizmetin doktora gitmek, aile üyelerini ziyaret etmek, torunlarla vakit geçirmek ve sosyal hayata katılmak açısından önem taşıdığını söyledi.
Gelir sınırına göre emeklilerin birbirinden ayrılmasının sosyal belediyecilik anlayışıyla bağdaşmadığını savunan Soytekin, “Bizim için mesele sadece ulaşım değil, mesele insan onurudur. Emekliler yıllarca bu şehre emek verdi. Şimdi onlara ‘Gelirin sınırı aştı, artık kendi başının çaresine bak’ denilemez” dedi.
Soytekin, Rotterdam'daki emeklilerin haklarını savunmaya devam edeceklerini de vurguladı.
Yeni uygulama 1 Mart 2027'de başlaması planlanıyor
Mevcut ücretsiz ulaşım uygulaması 1 Ocak 2027'de sona erecek. Yeni sistemin 1 Mart 2027'de başlaması planlanıyor ancak tarih henüz kesinleşmedi.
Bu nedenle ocak ve şubat aylarında ücretsiz ulaşımın nasıl sağlanacağı belirsizliğini koruyor. Belediye, RET ve EBS ile geçici bir çözüm üzerinde çalışıyor.
Belediye yönetimi, yeni düzenlemeye ilişkin planı 16 Ekim'de belediye meclisine iletti. Meclisin de süreçte söz hakkı bulunuyor.
Ücretsiz ulaşım hangi saatlerde geçerli?
Mevcut ücretsiz ulaşım aboneliği, hafta içi saat 09.00'dan itibaren, hafta sonları ve resmî tatillerde ise gün boyunca kullanılabiliyor.
Abonelik RET otobüs ve tramvaylarının tamamında, metro hatları A, B, C ve D'de, E hattının ise Slinge ile Berkel Westpolder arasındaki bölümünde geçerli. Gece otobüsleri kapsam dışında bulunuyor.
Yeni sistemde de mevcut ücretsiz ulaşım koşullarının korunması öngörülüyor. Kesin ayrıntılar daha sonra açıklanacak.
Ücretsiz ulaşım neden sınırlandırılıyor?
Rotterdam Belediyesi, artan ulaşım ücretleri ve yaşlanan nüfus nedeniyle mevcut uygulamanın giderek daha pahalı hâle geldiğini belirtiyor.
Belediyenin hesaplamalarına göre bütün AOW emeklilerine ücretsiz ulaşım sağlamanın maliyeti 2026'da 7,6 milyon euro düzeyindeyken, mevcut sistemin sürdürülmesi hâlinde 2030'da 14,3 milyon euroya ulaşması bekleniyor.
Bu nedenle belediye, ücretsiz ulaşım desteğini düşük gelirli emeklilere yönlendirmeyi planlıyor.
Belediye ayrıca daha önce AOW desteğini artırmak için ayırdığı yaklaşık 3 milyon euroyu yeni ücretsiz toplu taşıma sistemine aktaracak. Bu kaynak, düşük gelirli emeklilerin ulaşım giderlerinin karşılanmasında kullanılacak.
Emeklilere alternatif ulaşım seçenekleri de bildirilecek
Rotterdam Belediyesi, emeklileri mahalle otobüsleri (wijkbus) ve Wmo kapsamındaki ulaşım hizmetleri gibi alternatifler konusunda da bilgilendirecek.
Belediye ayrıca yakınlarına bakım veren kişiler (mantelzorgers) için farklı destek seçeneklerini araştırıyor.
Değerlendirilen seçeneklerden biri, bu kişilere toplu taşıma kredisi ile park masraflarına katkı arasında tercih hakkı tanınması. Ancak henüz kesin karar alınmadı.
©Sonhaber.eu
Fotoğraf: Robin Heidrich - Pexels.com
