İsveç, göç politikasında son yıllarda izlediği sıkılaşma çizgisini gönüllü geri dönüş programıyla sürdürüyor. Hükümet, 2026’nın başından itibaren belirli şartları taşıyan ve ülkeden ayrılmayı kabul eden göçmenlere kişi başına 350 bin İsveç kronuna kadar mali destek sunmaya başladı. Yaklaşık 31 bin 400 euroya karşılık gelen teşvik, özellikle AB dışından gelen ve İsveç’te oturma izni bulunan kişilerin gönüllü dönüşlerini artırmayı amaçlıyor.
Hükümet program için 1,3 milyar kronluk bütçe ayırmasına rağmen uygulamaya ilk aylardaki katılım sınırlı kaldı.
Geri dönüş desteği artırıldı
İsveç, 2015’te Avrupa’ya yaşanan büyük göç dalgası sırasında yaklaşık 163 bin sığınmacı kabul etmişti. O dönemde ülke, nüfusa oranla en fazla sığınmacı kabul eden Avrupa ülkelerinden biri hâline gelmişti.
Aradan geçen yıllarda göç politikası önemli ölçüde değişti. 2025’e gelindiğinde ülkeye yapılan sığınma başvurularının sayısı 2015’e kıyasla yüzde 96 azaldı.
Başbakan Ulf Kristersson liderliğindeki hükümet, göçü azaltmaya yönelik politikalar kapsamında gönüllü geri dönüş programını da genişletti. 2026’nın başında yürürlüğe giren düzenlemeyle, programın şartlarını karşılayan kişilere ülkeden ayrılmaları hâlinde daha yüksek mali destek sağlanmasının önü açıldı.
Hükümet, gönüllü geri dönüşleri artırmayı öncelikleri arasında gösteriyor. Uygulamayla ilgili bilgiler farklı dillerde de yayımlandı.
İsveç Demokratları program için kampanya yürüttü
Kristersson hükümetine dışarıdan destek veren İsveç Demokratları, geri dönüş teşvikini destekleyen partiler arasında bulunuyor. Parti, temmuz ayında otobüslere verdiği ilanlarla Somalili göçmenlere programı tanıttı.
İsveç Demokratları ayrıca uygulamanın kapsamının genişletilmesini gündeme getirdi. Partinin önerisine göre göçmen kökenli İsveç vatandaşları da vatandaşlıktan vazgeçmeleri hâlinde geri dönüş desteğinden yararlanabilmeli.
Muhalefet partileri ve insan hakları örgütleri ise hükümetin göç politikasını eleştiriyor. Eleştirilerin odağında, geri dönüş kampanyalarının ülkedeki göçmen toplulukları üzerinde oluşturduğu baskı ve toplumdaki ayrışmayı artırabileceği endişesi bulunuyor.
Desteğe rağmen katılım düşük kaldı
Yüksek miktardaki mali desteğe rağmen programa katılım şimdiye kadar sınırlı kaldı. Yılın başından bu yana teşvikten yararlanarak İsveç’ten ayrılmayı kabul edenlerin sayısı 171 oldu.
Göç uzmanları, para desteğinin gönüllü geri dönüşleri büyük ölçüde artıracağı konusunda temkinli. Bu tür programların göçmenlerin ülkelerine dönme kararlarında belirleyici olduğuna dair güçlü kanıt bulunmadığını savunan uzmanlar, mali teşvikin tek başına yeterli olmayabileceğine işaret ediyor.
Göçmenlerin İsveç’te kurdukları yaşam, ülkelerindeki güvenlik koşulları, iş ve eğitim olanakları ile aile bağları, geri dönme kararında para desteğinin ötesinde rol oynayan faktörler arasında bulunuyor.
İsveç vatandaşlık ve oturma izni şartlarını da sıkılaştırdı
Geri dönüş desteği, İsveç’in göç politikasındaki değişikliklerin yalnızca bir bölümünü oluşturuyor. Hükümet aynı zamanda ülkede kalıcı olarak yaşamak ve vatandaşlık almak isteyenlere yönelik şartları da ağırlaştırıyor.
Oturma izinleri konusunda daha sıkı kurallar getirilirken vatandaşlık başvurularında da yeni koşullar uygulanmaya başladı. Ağustos ayında vatandaşlık isteyenler için dil ve ülke bilgisi sınavı ilk kez uygulandı.
Stockholm’de düzenlenen sınava yaklaşık 900 göçmen katıldı. Katılımcılara İsveç tarihi, monarşi ve ülkedeki gelenekler hakkında sorular yöneltildi.
Göç Bakanı Johan Forssell, hükümetin yaklaşımını vatandaşlığın yalnızca haklardan oluşmadığını, beraberinde sorumluluklar da getirdiğini söyleyerek savunuyor.
İsveç’in göç politikası seçim gündeminde
Göç konusu, 13 Eylül’de yapılacak seçimler öncesinde İsveç siyasetinin başlıca tartışma alanlarından biri. Yaklaşık 10,6 milyon nüfusa sahip ülkede 2 milyona yakın kişinin doğum yeri yurtdışı.
Kamuoyu araştırmaları, Başbakan Kristersson’ın hükümet bloğu ile merkez sol muhalefet arasında yakın bir yarışa işaret ediyor. Geri dönüş teşvikleri, vatandaşlık koşulları ve oturma izinlerine ilişkin düzenlemeler de seçim kampanyasının öne çıkan başlıkları arasında bulunuyor.
©Sonhaber.eu
Fotoğraf: Damir K. - Pexels.com
