Haberlerimizi İnstagram , TikTok ve Youtube hesaplarımızdan da takip edebilirsiniz.
Önümüzdeki yıllarda tam AOW (yaşlılık maaşı) alamayan yaşlıların sayısının hızla artacağı belirtiliyor. Bu durumun, geçim sıkıntısı yaşayan ve AIO ek gelir desteğine başvuran hanelerin sayısını da artırması bekleniyor. Uzmanlara göre bunun başlıca nedenleri arasında iş göçü, insanların daha sık yurtdışında yaşayıp çalışması ve uluslararası hareketliliğin artması yer alıyor. Sosyal Sigortalar Kurumu (SVB) ise kuralların basitleştirilmesi gerektiğini söylüyor.
AIO ek gelir desteği, AOW kesintisi nedeniyle geliri sosyal asgari gelir seviyesinin altına düşme riski olan kişilere veriliyor.
SVB’nin paylaştığı son verilere göre 2040 yılına kadar Hollanda’da AOW alan kişi sayısının yaklaşık 4,6 milyona ulaşması bekleniyor. Günümüzde 62 binden fazla kişi AIO desteği alıyor. Önümüzdeki yıllarda bu sayının 94 bine çıkacağı tahmin ediliyor.
Neden daha fazla kişi eksik AOW alıyor?
Hollanda’da AOW hakkı, emeklilik yaşından önceki 50 yıl içinde ülkede yaşayan veya çalışan kişiler için her yıl yüzde 2 oranında birikiyor. Bu nedenle hayatının bir bölümünü yurtdışında geçiren ya da daha ileri yaşlarda Hollanda’ya taşınan kişiler, bazı birikim yıllarını kaçırmış oluyor. Bu durumda AOW maaşında kesinti yapılıyor.
Ek emeklilik geliri veya birikimi olmayan yaşlılar için bu durum önemli bir sorun yaratabiliyor. Çünkü AOW maaşı sosyal yardım seviyesinin altına düşebiliyor. Böyle bir durumda kişiler Yaşlılar İçin Ek Gelir Desteği (AIO) için başvuru yapabiliyor.
AIO tam olarak nedir?
AIO, geliri ve mal varlığı belirli bir seviyenin altında olan kişilere verilen bir destek programıdır. Amaç, kişinin gelirini sosyal asgari seviyeye tamamlamaktır. Bu uygulama bazı yönleriyle sosyal yardıma benzer.
AIO başvurusu yapıldığında şu durumlar incelenir ve bu değişiklikler ödeneğin miktarını etkileyebilir.
- Kişinin mal varlığı
- Yalnız mı yoksa biriyle birlikte mi yaşadığı
- Gelirinde veya yaşam durumunda değişiklik olup olmadığı
AIO alabilmek için Hollanda’da yaşamak gerekir. Sürekli olarak yurtdışında yaşayan kişiler bu destekten yararlanamaz.
AOW ve AIO arasındaki fark
AOW sistemi büyük ölçüde standart bir sosyal sigorta sistemidir. Bir kişinin ne kadar süre Hollanda’da yaşadığı veya çalıştığı belirlendikten sonra ödeme süreci genellikle otomatik olarak ilerler.
AIO sisteminde ise durum biraz daha farklıdır. Gelir, mal varlığı ve hane durumu düzenli olarak kontrol edilir. Örneğin birlikte yaşama durumu, yeni bir birikim ya da geçici olarak yurtdışında kalma gibi değişiklikler ödeneğin miktarını etkileyebilir. Bu nedenle AIO sistemi daha fazla kontrol ve daha fazla idari işlem gerektirir.
Kuralların basitleştirilmesi çağrısı
SVB’ye göre nüfusun yaşlanması, insanların daha sık ülke değiştirmesi ve mevcut kuralların karmaşık olması sistemi giderek zorlaştırıyor. Kurallar basitleştirilmezse hata riskinin artabileceği ve kişilerin hangi haklara sahip olduğunun zamanında belirlenmesinin zorlaşabileceği belirtiliyor. Bu durum uygulama maliyetlerini de artırıyor.
Kurum özellikle AOW’da birlikte yaşama (partner) kurallarının daha basit hale getirilmesini öneriyor. Çünkü AOW veya AIO alan kişilerin gerçekten birlikte yaşayıp yaşamadığını belirlemek bazen zor olabiliyor ve bu da denetim maliyetlerini artırıyor.
Yeni hükümetin koalisyon anlaşmasında da vergi ve sosyal güvenlik sisteminin sadeleştirilmesi planlarından söz ediliyor. SVB bunu olumlu bir gelişme olarak değerlendiriyor. Ancak somut adımların nasıl atılacağı henüz netleşmiş değil.
©Sonhaber.eu
Fotoğraf: Pexels.com (Arşiv)
