Hollanda’da uzun süredir hem karmaşık olduğu hem de fazla katı kurallar içerdiği gerekçesiyle eleştirilen sosyal yardım (bijstand) sisteminde önemli değişikliklere gidiliyor. Sosyal yardım alan kişiler için sık sık strese ve maddi sorunlara yol açan sistemde belediyelere daha fazla esneklik tanınacak ve her kişinin durumu ayrı ayrı değerlendirilecek. Düzenlemelerin bir kısmı bu yıl bir kısmı ise önümüzdeki yıl yürürlüğe girecek. Belirli bir grup ise 2027’den itibaren yıllık 1.000 euro ek destek alabilecek.
Değişiklikler, “Dengeli Katılım Yasası” (Participatiewet in balans) kapsamında yapılıyor. Hollanda hükümetine göre sosyal yardım sistemini daha basit ve daha insani hale getirmeyi amaçlayan 20’den fazla düzenleme bulunuyor.
Yasa gereği 2026 ve 2027 yıllarında sosyal yardım alan kişiler için yürürlüğe girecek bazı değişiklikler şöyle:
2026’da yürürlüğe girecek değişiklikler
Bakım veren yakınlara daha fazla esneklik
Bir kişiye bakım sağlamak amacıyla onun evine taşınarak bakım veren yakınlar (mantelzorgers), sosyal yardım ödeneğinin tamamını almaya devam edebilecek. Bu durumda birlikte yaşamak, otomatik olarak yardımın azaltılması anlamına gelmeyecek.
Ayrıca bakım hizmetiyle doğrudan bağlantılı ödemeler, yemek yardımları veya diğer destekler de sosyal yardım hesabında gelir olarak değerlendirilmeyecek.
Gençlere daha hızlı ve daha fazla destek
27 yaş altındaki gençler artık daha hızlı destek alabilecek. Kırılgan durumdaki gençlerin, sosyal yardım başvurusu yapmadan önce her zaman dört hafta boyunca iş veya eğitim araması gerekmeyecek. Bu durum özellikle borç sorunu yaşayan, psikolojik sorunları bulunan, fiziksel engeli olan ya da kalıcı bir yaşam yeri olmayan gençler için geçerli olabilecek.
Ayrıca sosyal yardım alan gençler maaşlarının bir kısmını koruyabilecek. Aylık maaşlarının yüzde 15’i sosyal yardım miktarı hesaplanırken dikkate alınmayacak. Böylece sosyal yardım alırken çalışmanın daha fazla maddi avantaj sağlaması ve yardım alan kişilerin birikim oluşturmasının teşvik edilmesi amaçlanıyor.
Sosyal yardım başvurusu üç ay geriye dönük yapılabilecek
Belediyeler artık sosyal yardımı en fazla üç ay geriye dönük olarak verebilecek. Bu uygulama, önce kendi imkânlarıyla iş bulmaya çalışan ve bu nedenle başvurusunu geç yapan kişiler için getiriliyor.
Yeni düzenleme sayesinde geç yapılan başvuruların doğrudan borçlara veya ödeme gecikmelerine yol açmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Maddi yardım sınırı artırıldı
Sosyal yardım alan kişiler yılda 1.200 euroya kadar hediye veya bağış (nakit para, market alışverişi veya kira yardımı gibi) alabilecek ve bu miktar doğrudan aldığı sosyal yardımdan düşülmeyecek.
Bu miktarın aşılması durumunda belediyeye bildirim yapılması gerekecek. Belediye daha sonra bunun yardım ödeneğini nasıl etkileyeceğini değerlendirecek.
Başvurularda yeni kolaylık
Yeni düzenlemeyle birlikte sosyal yardım başvurusu artık geçerli bir sürücü belgesiyle de yapılabilecek. Böylece pasaport veya kimlik kartı olmayan kişiler için başvuru süreci kolaylaştırılacak.
2027’de yürürlüğe girecek değişiklikler
Geliri değişken olanlara ek destek
1 Ocak 2027’den itibaren aylık geliri değişken olan kişiler için ek düzenlemeler yürürlüğe girecek. Özellikle sosyal yardım alırken yarı zamanlı çalışan kişiler bu değişikliklerden etkilenecek. Bu kişilerin gelirleri her ay değişebildiği için bazen sosyal asgari gelir seviyesinin altına düşebiliyor.
Gönüllü çalışmalar daha fazla dikkate alınacak
Belediyeler artık insanların topluma nasıl katıldığını daha geniş kapsamlı değerlendirmek zorunda olacak. Yalnızca ücretli işler değil; gönüllü çalışmalar, yakınlara bakım hizmeti (mantelzorg), kurslar veya diğer faaliyetler de dikkate alınacak.
Sosyal yardım alan kişiler kendi durumlarına ve imkânlarına uygun faaliyetleri kendileri önerebilecek.
Bu düzenleme özellikle hemen ücretli bir iş bulamayan kişiler için önem taşıyor. Bu alanda belediyeler rehberlik ve destek sağlamaya devam edecek. Böylece topluma katılım artık yalnızca mümkün olan en kısa sürede ücretli işe girme anlamına gelmeyecek.
1.000 euroluk ek destek
2027’den itibaren belediyeler, sosyal yardım alırken yarı zamanlı çalışan kişilere ek bir güvence sağlamak için destek verebilecek. Bu bütçe yıllık en fazla 1.000 euro olacak.
Söz konusu ödeme, aylık gelirin sosyal asgari seviyenin altına düştüğü dönemlerde oluşan geçici maddi açıkları kapatmak amacıyla kullanılacak. Bu durum, bir kişinin bazı aylarda daha fazla, bazı aylarda ise daha az çalışması nedeniyle ortaya çıkabiliyor.
Bu maddi destek hibe niteliğinde olacak, yani vergi ve sosyal destek hesaplamalarında gelir olarak sayılmayacak. Böylece kişiler bu ek ödeme nedeniyle kira yardımı veya sağlık yardımı gibi haklarını kaybetmeyecek.
Düzenlemenin amacı, gelirde daha fazla istikrar sağlamak ve kişilerin maddi planlama yapmasını kolaylaştırmak.
Tek ebeveynlerin maddi kaybı telafi edilecek
Belediyeler, tek ebeveyn olarak sosyal yardım kuralları nedeniyle yeterli maddi destek alamayanlara ek sosyal yardım sağlayabilecek.
Bu durum, Vergi Dairesi’nin kişiyi yardım başvurularında “partneri var” şeklinde değerlendirmesi halinde ortaya çıkabiliyor. Böyle bir durumda çocuk yardım bütçesi kapsamında verilen ek “tek ebeveyn desteği” alınamıyor. Belediye ise oluşan bu gelir kaybını ek yardımla karşılayabilecek.
Başvuru noktası belediyeler
Yeni kuralların etkisi her hanenin durumuna göre farklılık gösterecek. Yakınların maddi destekleri, ek gelir, yakın bakımı (mantelzorg), geriye dönük sosyal yardım başvuruları veya ek yardımlarla ilgili sorular için ilk başvuru noktası yine belediyeler olacak. Belediyeler, her başvuruda hangi kuralların geçerli olduğunu ayrı ayrı değerlendirecek.
©Sonhaber.eu
