Hollanda'da sağlık sigortası primlerini ödeyemeyenlerin sayısı hızla artıyor. Kamu kurumu CAK'ın verilerine göre, primini en az altı ay ödemediği için özel ödeme sistemine alınanların sayısı 204 bine ulaştı. Bu rakam ocak ayına göre yaklaşık yüzde 10 artış anlamına geliyor.
Sisteme alınan kişiler, biriken borçlarının yanı sıra normal sağlık sigortası priminden daha yüksek bir tutar ödemek zorunda kalıyor. Uzmanlar ise artışın geçim sıkıntısıyla bağlantılı olduğuna dikkat çekiyor.
Sağlık sigortası borcu olanlar CAK sistemine alınıyor
Hollanda'da sağlık sigortası yaptırmak zorunlu. Ancak primlerini düzenli ödeyemeyen kişiler, borçlarının büyümesiyle birlikte farklı bir ödeme sistemine geçebiliyor.
Sağlık sigortası primini en az altı ay boyunca ödemeyenler, CAK'ın ödeme gecikmesi düzenlemesine (betalingsachterstand zorgpremie) alınıyor. Bu aşamadan sonra aylık primin tahsilatını sigorta şirketi yerine CAK üstleniyor.
CAK sistemine geçildiğinde geçmiş borçlar silinmiyor, aylık prim ise yükseliyor.
Her ay sisteme yeni girenlerin sayısı, borcunu kapatarak veya ödeme anlaşması yaparak çıkanların sayısını aşıyor.
Sağlık sigortası şirketleri de bu eğilimi doğruluyor. CZ, ocak-ekim döneminde uzun süre prim ödemeyen müşterilerinin sayısında artış gördüğünü bildirdi. Zilveren Kruis ve VGZ de CAK'a yönlendirilen müşteri sayısının yükseldiğini belirtiyor.
Sağlık sigortası borcu olanlar neden ayda 172,70 euro ödüyor?
CAK sistemine alınan kişilerin aylık primi, ortalama sağlık sigortası priminin yüzde 110'u üzerinden hesaplanıyor. Bu da 2026 yılı için aylık 172,70 euro ödeme anlamına geliyor.
Başka bir ifadeyle, primini ödeyemediği için borçlanan kişi, normal şartlarda ödeyeceğinden daha yüksek bir aylık faturayla karşılaşıyor.
Uygulamayla, primlerini ödemeyen kişilerin borçlarını kapatmaya teşvik edilmesi amaçlanıyor. Ancak sistem, ödeme güçlüğü yaşayan kişilere ek mali yük getirdiği gerekçesiyle uzun süredir eleştiriliyor.
Bazı kişilerin, kira, market alışverişi ve enerji faturaları gibi temel giderlerini karşılamakta zorlandığı için sağlık sigortası primlerini ödeyemediği belirtiliyor.
CAK sisteminden çıkmak için geçmiş borcun kapatılması veya sağlık sigortası şirketiyle bir ödeme anlaşması yapılması gerekiyor. Ancak maddi sıkıntı yaşayan kişiler için bu her zaman mümkün olmuyor.
Geçim sıkıntısı borçların artmasına neden olabilir
Sağlık sigortası borçlularının sayısındaki artışın nedeni henüz kesin olarak bilinmiyor. Bu yıl birçok sigorta şirketinin primleri değişmediği için yükselişin yalnızca sigorta fiyatlarından kaynaklanmadığı düşünülüyor.
Uzmanlara göre artış, hanelerin yaşadığı geçim sıkıntısının erken bir işareti olabilir. Borçlarını taksitlendiren bazı kişilerin ödemelerini sürdüremeyerek yeniden CAK sistemine dönmesi de olası nedenler arasında gösteriliyor.
Hollanda Bütçe Bilgilendirme Enstitüsü Nibud'a göre ülkedeki hanelerin yüzde 40'ı geçinmekte zorlanıyor. 2012'den itibaren gerileme eğilimi gösteren bu oran, bu yıl yeniden yükselmeye başladı.
Özellikle kronik hastalığı bulunan kişiler ile yüksek enerji faturaları ödeyen aileler daha fazla maddi zorluk yaşayabiliyor. Ancak sağlık sigortası borçlarındaki artış ile geçim sıkıntısı arasında doğrudan bir bağlantı henüz kesinleşmiş değil.
Sigorta şirketleri borçlanan müşterileri belediyelere bildirmek zorunda
Hollanda'da sağlık sigortası şirketleri, primlerini ödeyemeyen müşterileri belediyelere bildirmek zorunda. Vroegsignalering adı verilen bu sistemle borçlar büyümeden kişilere ulaşılarak destek sağlanması amaçlanıyor.
Ancak uzmanlara göre sistemle ulaşılan kişilerin oranı hâlâ düşük. Hükümet, borç sorunlarının erken tespit edilmesi için 20 milyon euro ek kaynak ayırmayı planlıyor.
Sağlık sigortası borçlularına uygulanan yüksek prim 2029'da kalkacak
Hollanda hükümeti, CAK sistemindeki borçlulara uygulanan yüzde 10'luk ek primi 2029 yılında kaldırmayı planlıyor. Böylece bu kişiler, ortalama sağlık sigortası primi kadar ödeme yapacak.
Ancak değişiklik geçmiş borçları ortadan kaldırmayacak. Borçların kapatılması veya sigorta şirketiyle ödeme anlaşması yapılması gerekecek.
Yeni düzenleme yürürlüğe girene kadar CAK sistemindeki kişiler aylık 172,70 euro ödemeye devam edecek.
©Sonhaber.eu
