Antalya'da 8 Kasım'da düzenlenen COP31 Kadınlar Ön Zirvesi – Doğanın Hakları sempozyumu, kadın liderliği, iklim adaleti ve doğanın hukuki haklarını aynı platformda buluşturdu. A New Path to Equality (NP2E) Yönetim Kurulu Başkanı Gülay Fitoz'un öncülüğünde hayata geçirilen proje kapsamında düzenlenen sempozyuma Antalya Barosunun yeni hizmet binası ev sahipliği yaptı.
Hollanda Krallığı Büyükelçiliğinin desteğiyle gerçekleştirilen etkinlikte, Türkiye ve Hollanda'dan hukukçular ile kurum temsilcileri bir araya geldi. Katılımcılar, kadınların çevre politikalarında daha etkin rol üstlenmesi ve doğanın yalnızca korunacak bir kaynak değil, kendi haklarına sahip bir varlık olarak tanınması gerektiği üzerinde durdu.
Gülay Fitoz'un öncülüğünde kadın liderliği ve doğanın hakları gündeme taşındı
COP31 öncesinde hayata geçirilen Kadınlar Ön Zirvesi, kadınların iklim politikalarındaki temsilini güçlendirmeyi ve doğanın hakları yaklaşımını daha geniş kitlelerin gündemine taşımayı amaçlıyor.
Projenin kurucusu Gülay Fitoz, 8 Kasım'daki resmî oturumun açılışında girişimin vizyonunu ve misyonunu anlattı.
Projenin temelinde, kadınların çevre ve iklim politikalarında yalnızca görüşlerine başvurulan kişiler olarak kalmaması gerektiği düşüncesi bulunuyor. Özellikle yerel toplulukları temsil eden kadınların karar alma süreçlerinde söz sahibi olması, gündemi şekillendirmesi ve çözüm üretme çalışmalarına öncülük etmesi hedefleniyor.
Doğanın hakları anlayışı ise nehirlerin, ormanların ve diğer doğal varlıkların yalnızca insanların yararlandığı kaynaklar olarak görülmesine karşı çıkıyor. Doğal varlıkların kendi değerlerinin ve haklarının tanınmasını, bu hakların hukuk yoluyla korunabilmesini savunuyor.
Zirvede öne çıkarılan “yeşil sandalye” kavramı da bu düşünceyi anlatıyor. Buna göre doğanın çıkarları, çevreyi ilgilendiren kararların alındığı masalarda temsil edilmeli.
Kadına ve doğaya yönelik şiddetin ortak yönleri ele alındı
Sempozyumda, kadına yönelik şiddet ile doğanın tahrip edilmesinin arkasındaki benzer düşünceler de ele alındı. Antalya Barosu Hayvan Hakları Kurulu Üyesi Av. Neslihan Parmaksız, bu iki şiddet biçiminin bütün nedenlerinin aynı olmadığını ancak benzer tahakküm ilişkilerinden beslendiğini vurguladı.
Parmaksız, bu ortaklığı “kontrol etme, sahiplenme, araçsallaştırma ve kendi iradesini diğerinin üzerinde kurma” sözleriyle anlattı. Şiddetin yalnızca nasıl uygulandığına değil, neden görmezden gelindiğine de bakılması gerektiğini belirtti.
Temsil ve hukuki tanınma sorununa da dikkat çeken Parmaksız, şiddetin görünmez kılınmasında “mağdur sıfatının olmaması, temsilin olmaması, meşrulaştırma ve cezasızlık” gibi etkenlerin rol oynadığını ifade etti.
Parmaksız'ın değerlendirmeleri, sempozyumun temel konularından biri olan doğanın hakları yaklaşımıyla da örtüştü. Bu yaklaşım, doğal varlıkların yalnızca korunmasını değil, haklarının hukuken tanınmasını ve karar alma süreçlerinde temsil edilmesini savunuyor.
Özlem Altıparmak kadın emeği ile doğanın sömürülmesi arasındaki ilişkiye dikkat çekti
Sempozyumda kadınların emeği ile doğanın sunduğu kaynakların nasıl değerlendirildiği de tartışıldı. Hukuk, Doğa ve Toplum (HUDOTO) Vakfı Direktörü Av. Özlem Altıparmak, kadınlardan ve doğadan sürekli üretmelerinin beklendiği anlayışı eleştirdi.
Altıparmak, “Kadınların emeğini karşılıksız ve sınırsız sayan düzen, doğanın da durmadan üretmesini, vermesini ve kendini durmaksızın yenilemesini bekler” sözleriyle iki alandaki ortak soruna dikkat çekti.
Bu anlayışın hem kadınların hem de doğanın ihtiyaçlarını ve sınırlarını göz ardı ettiğini belirten Altıparmak, kadınların özgürlüğü ile doğanın haklarının birbirinden ayrı düşünülmemesi gerektiğini vurguladı.
Altıparmak, konuşmasında “Bir başkasının emeğinden ya da doğanın sunduklarından yararlanmak, bize onlara hükmetme hakkı verir mi?” sorusunu yönelterek insanın doğayla ve başkalarının emeğiyle kurduğu ilişkinin sorgulanması gerektiğine işaret etti.
Jessica den Outer kadınların doğa hakları mücadelesindeki rolünü vurguladı
Doğanın hakları hareketinde kadınların üstlendiği rol, sempozyumun bir diğer gündem maddesiydi. Av. Jessica den Outer, bu alanda geçirdiği dokuz yıl boyunca kadınların kararlılığına ve uzun soluklu mücadelelerine tanıklık ettiğini anlattı.
Den Outer, doğanın hakları hareketine öncülük eden kadınların olağanüstü bir güç sergilediğini belirterek bu kadınların insanları bir araya getirdiğini ve bilimsel bilgiyi toplumsal eyleme dönüştürdüğünü anlattı.
Kadınların bir nehri, ormanı veya canlı türünü korumak için yıllarca mücadele etmelerinin kendisini etkilediğini söyleyen den Outer, bu kararlılığın doğa hakları hareketine umut verdiğini vurguladı.
Den Outer, doğayı korumak için verilen uzun soluklu mücadelelerin “ne kadar katı görünürse görünsün, hukukun değişebileceğini” kanıtladığını ifade etti.
2026 EKO İlham Ödülü iki kadına verildi
COP31 Kadınlar Ön Zirvesi kapsamında 2026 EKO İlham Ödülü, Av. Özlem Altıparmak ve Av. Jessica den Outer'a takdim edildi.
A New Path to Equality tarafından Gülay Fitoz'un öncülüğünde ve Uluslararası Ödül Birliği iş birliğiyle verilen ödül, çevrenin korunması ve doğanın hakları alanındaki çalışmalarıyla ilham veren kadınları onurlandırmayı amaçlıyor.
Sempozyuma Türkiye ve Hollanda'dan temsilciler katıldı
Resmî oturumun açılış konuşmalarını Antalya Barosu Başkanı Av. Ali Çağdaş Bozaner, Hollanda Krallığı Ankara Büyükelçisi Alle Dorhout ve projenin kurucusu Gülay Fitoz gerçekleştirdi. Oturuma Antalya Eğitim ve Araştırma Vakfı (ANTEV) Başkanı Av. Gülen İkizoğlu başkanlık etti.
Konuşmacılar arasında Av. Özlem Altıparmak, Av. Jessica den Outer ve Antalya Barosu Hayvan Hakları Kurulu Üyesi Av. Neslihan Parmaksız'ın yanı sıra Hollanda Tarım, Balıkçılık, Gıda Güvenliği ve Doğa Bakanlığı Uluslararası Tarım ve Gıda Güvenliği Direktörü Ralf van de Beek de yer aldı.
Programın moderatörlüğünü Antalya Genç Hukukçular Birliği Yönetim Kurulu Üyesi Emine Tuğral üstlendi. Antalya Genç Hukukçular Birliği Başkanı Enes Adalı da projenin yerel paydaşları arasında yer aldı.
Proje, Antalya Barosu, ANTEV ve Antalya Genç Hukukçular Birliğinin katkılarıyla yürütüldü. Hollanda Krallığı Büyükelçiliği maddi destek sağlarken Hollanda'nın Antalya Fahri Konsolosu Av. Ceren Zorlu Çabukoğlu da etkinliğin hayata geçirilmesine katkıda bulundu.
Sempozyumda Türkiye ile Hollanda arasında çevre hukuku ve doğanın korunması alanındaki iş birliği de ele alındı. Etkinlik, kadınların iklim politikalarında daha güçlü temsil edilmesi ve doğanın haklarının tanınması çağrısıyla sona erdi.
©Sonhaber.eu
