Haberlerimizi İnstagram , TikTok ve Youtube hesaplarımızdan da takip edebilirsiniz.
Koalisyonu oluşturan D66, VVD ve CDA, kurulacak azınlık hükümetinin koalisyon anlaşmasında sert düzenlemelere imza atıyor. Buna göre işsizlik maaşı en fazla bir yıl ile sınırlandırılacak, sağlıkta katılım payı (eigen risico) 460 euroya yükseltilecek temel sağlık paketi daraltılacak: serbest satışta temin edilebilen ilaç ve ürünler artık geri ödeme kapsamına alınmayacak. İltica zincirinde geçici bir acil durdurma uygulanacak.
Ayrıca Lelystad Havalimanı tatil uçuşları ve kargo taşımacılığına açılacak, konut kredisi faiz indirimi ise olduğu gibi korunacak. Partiler, savunma alanına milyarlarca euro yatırım yapmayı da planlıyor. D66, VVD ve CDA; hem vatandaşlardan hem de şirketlerden “özgürlük katkısı” adı altında yeni bir vergi alınması planlanıyor.Bu katkının, şirketler için 1,7 milyar euroya, vatandaşlar için ise 3,4 milyar euroya ulaşması öngörülüyor.
Üç partinin üzerinde anlaşma sağladığı koalisyonun planının detayları şu şekilde:
Sosyal bakım
Ev içi bakım hizmetleri, 2029 yılından itibaren artık geri ödenmeyecek. Yalnızca bu hizmeti gerçekten karşılayamayacak durumda olan kişiler için belediyeler destek sağlayacak. Ayrıca evde hemşirelik hizmetleri için tüm hastalardan katkı payı alınması öngörülüyor.
İşsizlik maaşında kesinti
D66, VVD ve CDA koalisyonu, sosyal güvenlik alanında da ciddi tasarruflara gitmek istiyor. İşini kaybedenlere ödenen WW (işsizlik) maaşı en fazla bir yıl sürecek. Ancak ilk iki ayda ödenen maaş, mevcut sisteme kıyasla daha yüksek olacak. Buna karşın WW maaşının üst sınırı düşürülecek.
Ayrıca AOW (devlet emekli maaşı) sisteminin sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla, 2033’ten itibaren AOW yaşı doğrudan yaşam beklentisindeki artışa bağlanacak. Bu düzenlemenin milyarlarca euroluk tasarruf sağlaması bekleniyor.
Yardım sistemi sadeleştirilecek
Yeni koalisyon, kira ve sağlık gibi yardım ve destek ödenekleri sistemini (toeslagenstelsel) sadeleştirmeyi hedefliyor. Çocuk parası ile çocuğa bağlı bütçe, tek bir çocuk yardımı altında birleştirilecek ve daha yüksek sabit bir tutar belirlenecek. Bu düzenlemenin ailelere daha fazla güvence sağlaması ve geri ödeme talepleri riskini azaltması amaçlanıyor. Önümüzdeki yıllarda bu sistem için ek kaynak ayrılması da planlanıyor.
Vergi skandalı dosyası için özel devlet sekreteri atanacak
Vergi Dairesi’nde yaşanan ödenek skandalının (toeslagenaffaire) çözüm süreci hâlâ tamamlanmış değil. D66, VVD ve CDA, bu telafi süreci devam ettiği sürece dosya için ayrı bir devlet sekreteri atanmasını öngörüyor.
Sağlık
Hükümet, hâlen 385 euro olan sağlıkta katılım payını (eigen risico) 2027 yılında 460 euroya yükseltmek istiyor. Bu, katılım payında 75 euroluk bir artış anlamına geliyor. Buna karşılık, bir tedavi için ödenecek katılım payının en fazla 150 euro ile sınırlandırılması düşünülüyor.
Kronik hastalar için sağlık harcamalarındaki yükü hafifletmek amacıyla 350 milyon euro ayrılacak. Temel sağlık paketinde hangi ilaçların geri ödeme kapsamında yer alacağına ilişkin daha sıkı kriterler uygulanacak. Üç parti bu yolla 150 milyon euro tasarruf sağlamayı hedefliyor.
Uzun süreli bakım
Uzun süreli bakım alanında yaklaşık 1,9 milyar euro kesinti yapılacak. Bu kapsamda özellikle yaşlı bakımı ve ev içi yardım hizmetleri etkilenecek. Ev içi yardım, WMO (Toplumsal Destek Yasası) kapsamından çıkarılacak. D66, VVD ve CDA, “Bunu karşılayabilecek durumda olan kişiler, ev içi yardım masraflarını kendileri ödeyecek” açıklamasını yaptı.
Buna karşılık üç parti, aşılama oranlarını artırmak amacıyla tıbbi önleme alanına 35 milyon euro yatırım yapmayı planlıyor. Ayrıca üreticilere yönelik bir şeker vergisi getirilmesi öngörülüyor.
21 yaş sınırı
Sigara ve diğer nikotin içeren ürünlerin satın alınabileceği asgari yaş sınırı 21’e yükseltilecek. Aynı şekilde seks işçileri için asgari yaş sınırı da 18’den 21’e çıkarılacak.
Tarım sektöründeki ayrıcalıklar kaldırılıyor
Tarım sektörüne yönelik bazı özel avantajlar da sona erdirilecek. Kırmızı dizel yakıt muafiyeti ile çiçeklerde uygulanan KDV indirimi kaldırılacak. Bu durum, çiftçiler için yakıt maliyetlerinin artması, çiçek fiyatlarının ise yükselmesi anlamına geliyor.
Havalimanları
Yeni kabine, Lelystad Airport’un hem Savunma Bakanlığı için hava üssü hem de sivil ortak kullanım amacıyla devreye alınmasını istiyor. Bu sayede havalimanı, yıllık 10 bin uçuş hareketiyle yük taşımacılığına da açılabilecek.
Schiphol Havalimanı için hava trafiği kararında 478 bin uçuş sınırı belirlenecek. Çevredeki gürültü kirliliğini azaltmak amacıyla Schiphol’ün 2030 yılında, 23.00–07.00 saatleri arasında 2024’e kıyasla yüzde 50 daha sessiz olması hedefleniyor. Ayrıca gece yarısı ile sabah 05.00 arasında olası bir gece uçuş yasağı da gündemde.
Altyapı ve su yönetimi
Köprüler, tüneller, demiryolları ve su kanallarının bakımı mevcut bütçe kaynaklarında öncelik alacak. Durdurulmuş olan 17 kara yolu, su yolu ve demiryolu projesi için ek kaynak sağlanacak. Utrecht yakınlarındaki Amelisweerd’de A27 otoyolunun genişletilmesi ise iptal edilecek; sorun mevcut yol altyapısı içinde çözülecek.
Hükümet, akaryakıt üzerindeki özel tüketim vergisi indiriminin uzatılmasını istiyor. Ayrıca araç vergisinin, aracın yüzölçümü ya da hacmine göre yeniden düzenlenmesine ilişkin bir araştırma yapılacak.
Fatbike’lar için ayrı bir araç kategorisi oluşturulacak; böylece asgari yaş sınırı ve kask zorunluluğu getirilebilecek. Belediyelere “fatbike’sız bölgeler” oluşturma yetkisi tanınacak. Trafikte alkolle mücadele kapsamında ise alkol kilidi uygulaması devreye sokulacak.
Toplu taşımada yaşanan sorunlarla mücadele için OV denetim görevlilerine (boa), yabancılar siciline ve belirli koşullar altında ceza zinciri veri tabanına erişim yetkisi verilecek. Biletsiz yolculuk yapanlara daha yüksek para cezaları uygulanacak ve bu cezaların fiilen tahsil edilmesine ağırlık verilecek.
Konut
Hükümet, konut sıkıntısının giderilmesini “en büyük öncelik” olarak tanımlıyor. Ev sahipleri için vergi uygulamalarında bir değişiklik öngörülmüyor; buna göre konut kredisi faiz indirimi (hypotheekrenteaftrek) yürürlükte kalmaya devam edecek. Özel yatırımcılar için uygulanan tapu devir vergisi ise yüzde 8’den yüzde 7’ye düşürülecek.
Düzenlemelerin sadeleştirilmesi de planlanıyor. Bu kapsamda itiraz prosedürlerinin azaltılması hedefleniyor. Hem uygun fiyatlı kiralık konutlara hem de uygun fiyatlı satılık konutlara yatırım yapılması öngörülüyor. Hedef, yapılacak konutların üçte ikisinin uygun fiyatlı olması; bunun yüzde 30’unun sosyal konut, yüzde 25’inin ise uygun fiyatlı mülk konut olması.
Yeni sosyal konut kiracıları için artık yalnızca gelir düzeyi değil, servet durumu da dikkate alınacak. Hükümet bu kapsamda tasarrufları içeren bir servet testi ve yıllık gelir kontrolü getirmek istiyor.
Daha fazla konut alanı yaratmak amacıyla konutların bölünmesi ve mevcut binaların kat yükseltilmesi kolaylaştırılacak. Hükümet, gençler için stüdyo daire yapımına daha az ağırlık verilmesini; bunun yerine yaşlılarla birlikte yaşam gibi paylaşımlı konut modellerinin teşvik edilmesini istiyor. Bu yaklaşımın yalnızlıkla mücadeleye de katkı sağlaması hedefleniyor.
Tatil parklarında kalıcı ikamet mümkün hâle getirilecek. Ayrıca konut kooperatiflerinin (woningcorporaties) sosyal kiralık konutlarını daha kolay satabilmelerinin önü açılacak. Hükümet, bunun kooperatiflere yeni konut inşaatı ve sürdürülebilirlik yatırımları için daha fazla mali hareket alanı sağlayacağını belirtiyor. Ancak kooperatiflerin talep ettiği kurumlar vergisi muafiyeti koalisyon anlaşmasında yer almadı.
Eğitim
Üç koalisyon ortağı, eğitime 1,5 milyar euro yatırım yapmayı planlıyor. Bu adım, Rob Jetten’in seçim kampanyası sırasında verdiği vaatler arasında yer alıyordu. Eğitim özgürlüğünü düzenleyen ve uzun süredir tartışma konusu olan 23. maddeye (onderwijsvrijheid) ise dokunulmayacak.
Ayrıca staj ücretinin yasal olarak güvence altına alınması planlanıyor. Üç parti, sosyal medya için 15 yaşında bağlayıcı bir Avrupa asgari yaş sınırı getirilmesini de istiyor. Bunun yanı sıra ilkokul ve ortaokullardaki çocuklara ücretsiz okul meyvesi dağıtılması hedefleniyor.
Adalet ve güvenlik
Esrar deneyi (kontrollü üretim ve satış uygulaması) devam edecek. Seks işçileri için asgari yaş sınırı 18’den 21’e yükseltilecek. Çevrim içi kumar reklamları ise tamamen yasaklanacak.
Kadınlara yönelik şiddetle mücadeleye özel önem veriliyor. Hükümet, İngiltere’de uygulanan “Clare’s Law” modeline benzer bir sistemi hayata geçirmek istiyor. Bu uygulama sayesinde özellikle kadınlar, bir partnerin geçmişte şiddet vakalarına karışıp karışmadığına dair bilgi edinebilecek.
İltica ve göç
D66, VVD ve CDA, Faber tarafından hazırlanan iltica acil önlemler yasasını uygulamak istiyor. İltica başvurularının aşırı artması hâlinde iltica zincirinde geçici bir acil durdurma devreye sokulacak. “İkincil koruma statüsüne sahip”, yani mülteci statüsü bulunmayan kişilerin aile birleşimi kapsamındaki yakınlarının ülkeye girişine izin verilmeyecek.
İltica başvurularının Hollanda’daki tüm belediyelere dağıtılmasını öngören dağıtım yasası (spreidingswet) ise şimdilik yürürlükte kalacak.
Yeni kurulacak kabine, bir iltica zirvesi düzenlemeyi planlıyor. Nihai hedef, iltica başvurularının Avrupa dışında yapılabilmesi ve sonuçlandırılabilmesi. Bu kapsamda Hollanda’da artık iltica prosedürlerinin yürütülmemesi öngörülüyor.
Geri dönüş ve transit merkezlerine ilişkin yapılacak anlaşmalarda Hollanda, göçmenlerin zulüm ya da kovuşturma riski bulunan ülkelere asla geri gönderilmeyeceğini garanti edecek. Bu anlaşmalar mümkün olduğunca Avrupa Birliği veya benzer görüşteki ülkelerle iş birliği içinde yapılacak. Bu çerçevede Uganda ile yürütülen iş birliği, ülkedeki seçimlerin ardından askıya alındı.
Avrupa’daki göç anlaşması kapsamında Hollanda, diğer ülkelerden mülteci devralmayacak. Bunun yerine, kabul zinciri yeterince düzenli hâle gelene kadar mali katkı sağlamayı tercih edecek.
Kısa süre içinde iltica başvurularının ani ve yüksek düzeyde artması, buna önceden hazırlık yapılamaması ve iltica sisteminin çökme noktasına gelmesi durumunda ek giriş sınırlayıcı önlemler alınacak. Bu önlemler arasında ikincil koruma statüsüne sahip kişilerin aile birleşiminin geçici olarak durdurulması da yer alabilecek. Ancak insani açıdan ağır vakalar için bir istisna (hardship) maddesi uygulanacak.
Savunma ve dışişleri
Yeni kabine, 2035 yılına kadar savunma harcamalarını her yıl milyarlarca euro artırarak NATO’nun yeni yüzde 3,5 GSYH hedefini karşılamayı amaçlıyor. Bu hedefin gerçekten uygulanmasını sağlamak için D66, VVD ve CDA bu oranı yasayla güvence altına almak istiyor. Ukrayna’ya verilen desteğin ise önümüzdeki yıllarda kesintisiz devam edeceği belirtiliyor.
Silahlı kuvvetlerin personel sayısının en az 122 bin kişiye çıkarılması hedefleniyor. Bu amaçla gençler için uygulanan hizmet yılı (dienjaar) programı önemli ölçüde genişletilecek. Gençlerin orduya ilgisini ölçmek için doldurdukları anket zorunlu hâle getirilecek. Bu adımlar yeterli personel artışı sağlamazsa, koalisyon zorunlu askerliğin kısmen yeniden getirilmesini de değerlendirecek.
Koalisyon anlaşmasında güçlü bir Avrupa Birliği’nin önemi özellikle vurgulanıyor. Hollanda’nın bu alanda öncü rol üstlenmesi gerektiği ifade ediliyor. Dış temsilcilik ağına yönelik kesintilerin bir bölümü geri alınacak. Aynı durum, önceki kabinenin ciddi biçimde kısıtladığı kalkınma yardımları için de geçerli olacak; bu alana kalıcı olarak 257 milyon euro ek bütçe ayrılacak.
Azot (stikstof)
Hükümet, azot politikası konusunda Rutte IV Kabinesi döneminde hazırlanan planlara geri dönmeyi planlıyor. Bu kapsamda toplam 20 milyar euro kaynak ayrılacak. Tüm sektörlerin daha az azot salımı yapması gerekecek; böylece yeniden izinlerin verilebilmesi hedefleniyor.
Yeni bir yasaya göre sektör bazında belirlenen azot hedeflerine 2035 yılına kadar ulaşılması gerekiyor. Bu hedeflere ulaşılamaması hâlinde, “son çare” olarak tarım işletmelerindeki hayvan sayısı veya fosfat haklarında kesintiye gidilebilecek. Bu da fiilen zorunlu küçülme anlamına geliyor.
Hükümet, 2030 yılı için bir ara hedef belirlemek istiyor. Eyaletlerle birlikte bölge bazında somut hedefler konulacak; mümkün olması hâlinde bu hedefler çiftlik bazında da belirlenecek. Ancak bunun şu aşamada henüz mümkün olmadığı belirtiliyor.
Ayrıca Natura 2000 alanlarının çevresinde ek önlemler alınacak. Bu önlemlerin nasıl şekilleneceğinin, yaz aylarından önce en az beş hassas bölge için netleşmesi gerekiyor. Bu bölgeler arasında Veluwe ve De Peel de bulunuyor.
Taşınmak ya da faaliyetini sonlandırmak isteyen çiftçiler için yeni destek programları hayata geçirilecek. Tarım sektörünün teşvikler yoluyla daha yenilikçi ve geleceğe dayanıklı hâle getirilmesi amaçlanıyor. Kırmızı dizel uygulaması ise kalıcı olarak kaldırılacak.
©Sonhaber.eu
