Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları, gerekli şartları yerine getirmeleri halinde dövizle askerlik uygulamasından yararlanabiliyor. Ancak engelli veya ciddi sağlık sorunu bulunan gurbetçiler için farklı bir uygulama bulunuyor. Yapılan sağlık değerlendirmesinde askerlik yapamayacağına karar verilen vatandaşlar askerlikten muaf tutulabiliyor. Bu kişilerin dövizle askerlik yapmasına ve bunun için ücret ödemesine de gerek kalmıyor. Ancak bunun için belirli şartların yerine getirilmesi gerekiyor.
Burada en önemli nokta, engelli raporunun tek başına askerlikten muafiyet sağlamaması. Yüzde 40, yüzde 60, yüzde 80 veya yüzde 90 oranında engelli raporuna sahip olmak, otomatik olarak askerlikten muaf tutulmak anlamına gelmiyor. Sağlık değerlendirmesi sonucunda kişi hakkında “Askerliğe Elverişli Değildir” kararı verilmesi gerekiyor.
Engelli raporu tek başına muafiyet sağlamıyor
Engelli raporu ile askerlik için yapılan sağlık değerlendirmesi birbirinden farklı. Bir kişinin resmi engelli raporunun bulunması, doğrudan askerlikten muaf tutulacağı anlamına gelmiyor.
Değerlendirme sırasında hastalığın veya engelin türüne, ne kadar ağır olduğuna ve kişinin vücut işlevlerini ne ölçüde etkilediğine bakılıyor. Sağlık durumu, askerlik mevzuatında belirlenen kurallara göre değerlendiriliyor.
Yurt dışında alınan sağlık veya engelli raporu da tek başına kesin muafiyet anlamına gelmiyor. Rapor ve diğer sağlık belgeleri Türk konsolosluğu aracılığıyla Millî Savunma Bakanlığına gönderiliyor. Belgeler, Bakanlık bünyesindeki Askerî Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından askerlik mevzuatına göre inceleniyor. Yapılan değerlendirme sonucunda “Askerliğe Elverişli Değildir” kararı verilmesi ve Bakanlık tarafından onaylanması halinde muafiyet kesinleşiyor.
Muaf olan gurbetçi dövizle askerlik ücreti ödemiyor
Millî Savunma Bakanlığının dövizle askerlik uygulamasında, bu hizmetten yararlanacak vatandaşların gerekli şartları yerine getirmesi, uzaktan eğitimi tamamlaması ve belirlenen döviz tutarını peşin olarak ödemesi gerekiyor.
Ancak sağlık nedeniyle “Askerliğe Elverişli Değildir” kararı verilen kişi askerlikten muaf tutuluyor. Bu nedenle dövizle askerlik yapmasına ve dövizle askerlik ücretini ödemesine gerek kalmıyor.
Bu ayrım, özellikle dövizle askerlik için ödeme yapmaya hazırlanan engelli gurbetçiler açısından önem taşıyor. Ciddi bir engeli veya askerlik yapmasına engel olabilecek sağlık sorunu bulunan vatandaşların, ödeme yapmadan önce sağlık durumlarının askerlik açısından değerlendirilmesi için işlem başlatması gerekiyor.
Yurt dışında yaşayan engelliler nereye başvuracak?
Yurt dışında yaşayan vatandaşların askerlikle ilgili işlemleri, bağlı bulundukları Türk konsoloslukları aracılığıyla yürütülebiliyor.
Askerlik yapmasına engel olabilecek bir sağlık sorunu bulunan vatandaş, bağlı bulunduğu Türk konsolosluğuna başvurarak sağlık nedeniyle muafiyet sürecini başlatabiliyor.
Konsolosluk gerekli işlemleri yaptıktan sonra kişiyi bulunduğu ülkedeki resmi bir sağlık kuruluşuna sevk edebiliyor. Muayene ve gerekli tetkiklerin ardından hazırlanan sağlık belgeleri, gerekli Türkçe tercümeleriyle birlikte konsolosluk aracılığıyla Millî Savunma Bakanlığına gönderiliyor.
Yurt dışındaki bir doktor veya sağlık kuruluşunun verdiği rapor tek başına kesin askerlik muafiyeti sağlamıyor. Belgeler Millî Savunma Bakanlığına gönderildikten ve gerekli değerlendirmeler tamamlandıktan sonra kişinin askerlik açısından durumu hakkında karar veriliyor.
Hangi sağlık sorunları muafiyet nedeni olabilir?
Askerlik mevzuatında “engelli olan herkes askerlikten muaftır” şeklinde genel bir kural bulunmuyor. Sağlık sorunları, Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinde belirlenen kriterlere göre değerlendiriliyor.
İleri derecede görme veya işitme kayıpları, ciddi ortopedik engeller ve uzuv kayıpları, bazı ağır nörolojik hastalıklar, epilepsi, ileri düzeyde ruhsal veya zihinsel rahatsızlıklar, ciddi kalp ve dolaşım sistemi hastalıkları ile bazı ağır kronik hastalıklar askerlikten muafiyet sonucunu doğurabilecek sağlık sorunları arasında yer alabiliyor.
Ancak yalnızca bu hastalıklardan veya engellerden birine sahip olmak otomatik olarak muafiyet sağlamıyor. Örneğin her işitme kaybı, her epilepsi vakası veya her ortopedik rahatsızlık aynı şekilde değerlendirilmiyor. Hastalığın veya engelin ne kadar ağır olduğu ve kişinin vücut işlevlerini ne ölçüde etkilediği dikkate alınıyor.
“Askerliğe Elverişli Değildir” kararı belirleyici
Engelli gurbetçiler açısından temel kural açık: Engelli raporu tek başına muafiyet sağlamaz. Sağlık değerlendirmesi sonucunda “Askerliğe Elverişli Değildir” kararı verilmesi gerekir. Bu karar verilirse dövizle askerlik ücretinin ödenmesine gerek kalmaz.
Askerliğe elverişli olduğu belirlenen vatandaşlar ise çalışma veya yurt dışında bulunma süresi gibi diğer şartları yerine getirmeleri halinde dövizle askerlik uygulamasından yararlanabiliyor.
Bu nedenle yurt dışında yaşayan ve ciddi bir engeli veya sağlık sorunu bulunan vatandaşların, dövizle askerlik ücretini yatırmadan önce bağlı bulundukları Türk konsolosluğuyla görüşmesi önem taşıyor. Konsolosluktan sağlık nedeniyle askerlik muafiyeti için gerekli belgeler ve izlenecek işlemler hakkında bilgi alınabiliyor.
©Sonhaber.eu
Fotoğraf: Yapay zeka
