Amsterdam’ın turistik merkezinde TikTok sayesinde ünlenen bir patatesçinin önünde oluşan uzun kuyrukların çevredeki ev fiyatlarına da yansıdığı ortaya çıktı. Delft Teknik Üniversitesi (TU Delft) araştırmacısı Rosa van der Drift’in çalışmasına göre, Fabel Friet adlı işletmenin çevresindeki evler, benzer bölgelerdeki konutlara kıyasla ortalama yüzde 4,9 daha düşük fiyata satıldı. Bu fark ev başına yaklaşık 41 bin euroya karşılık gelirken, kuyruğa en yakın evlerde yüzde 11,4’e kadar çıktı.
TikTok’ta ünlendi, önünde uzun kuyruklar oluştu
Amsterdam’ın ünlü kanallar bölgesindeki Negen Straatjes’te bulunan Fabel Friet, 2022 yılında TikTok’ta viral oldu. Sosyal medyada hızla yayılan görüntülerin ardından işletmenin önünde uzun kuyruklar oluşmaya başladı.
Özellikle farklı malzemelerle süslenerek servis edilen patates kızartmaları sosyal medyada ilgi gördü. Müşterilerin yiyeceklerin fotoğraf ve videolarını paylaşması işletmenin daha fazla tanınmasını sağladı. Bazı günlerde bir porsiyon patates kızartması almak için bekleme süresinin bir saate kadar çıktığı belirtiliyor.
İşletme daha sonra Amsterdam’da başka şubeler açmasına rağmen kanallar bölgesindeki şubenin yoğunluğu devam etti. Yakındaki başka bir işletmenin de benzer şekilde ilgi görmesiyle bölgede özellikle turistlerin oluşturduğu kalabalık arttı.
TU Delft araştırmacısı Rosa van der Drift, bu yoğunluğun çevredeki ev fiyatları üzerindeki etkisini araştırdı. Çalışma bilimsel yayın Regional Studies’te yayımlandı.
Yakındaki evlerde ortalama 41 bin euroluk fark
Araştırmada, uzun kuyrukların oluştuğu noktaya 500 metre mesafedeki evlerin satış fiyatları, aynı bölgeden 1 ila 1,5 kilometre uzaklıkta bulunan benzer konutlarla karşılaştırıldı.
Sonuçlara göre, kuyrukların ortaya çıkmasının ardından yakın çevrede satılan evlerin fiyatı yaklaşık yüzde 4,88 daha düştü. Araştırmacının hesabına göre bu oran, ev başına ortalama 41 bin euroya denk geliyor.
Kuyruğa yaklaştıkça fark daha da büyüdü. İşletmenin 70 metre çevresindeki evlerde fiyatların yaklaşık yüzde 11,4 daha düşük olduğu hesaplandı. 70 ile 500 metre arasındaki evlerde ise fark yaklaşık yüzde 4,7 oldu.
500 metre ile 1 kilometre arasındaki konutlarda fiyatlar üzerinde belirgin bir etki tespit edilmedi.
Araştırma kapsamında 2015 ile 2023 yılları arasında gerçekleşen 6 bin 233 konut satışı incelendi. Hesaplama yapılırken evlerin büyüklüğü, oda sayısı, yapım yılı, bakım durumu ve konut tipi gibi fiyatı etkileyebilecek özellikler de dikkate alındı.
Araştırmaya göre, Fabel Friet açılmadan ve TikTok’ta ünlenmeden önce işletmenin çevresindeki konut fiyatları, karşılaştırılan bölgelerden belirgin şekilde farklı değildi. Fiyat farkı, işletmenin popülerleşmesi ve uzun kuyrukların oluşmasının ardından ortaya çıktı.
Mahalle sakinleri kalabalık ve çöpten şikâyetçi
Fabel Friet’in çevresinde yaşayanlar uzun süredir kalabalıktan şikâyet ediyor. Bölge sakinleri kaldırımların dolduğunu, sokaklara çöp bırakıldığını ve turistlerin çevredeki evlerin merdivenlerinde oturarak yemek yediğini belirtiyor.
Yere ve çöp kutularına bırakılan patates kutuları başka bir sorunu da beraberinde getiriyor. Yiyecek artıklarının martıları bölgeye çektiği belirtiliyor. Çevre sakinlerine göre, martıları uzak tutmak amacıyla bölgede yırtıcı kuşla çalışan bir görevli bile bulunuyor.
Fabel Friet yönetimi, çevrede yaşanan rahatsızlığı azaltmak için çeşitli önlemler aldığını belirtiyor. İşletme, çöpleri toplamak için temizlik görevlileri çalıştırırken, yoğun saatlerde trafik açısından tehlikeli durumların önüne geçmek için de görevliler bulunduruyor.
Buna rağmen bölgedeki bazı işletmeler de kalabalıktan rahatsız. Yakınlarda bulunan bir şarap dükkânının kısa süre önce mahallenin başka bir bölümüne taşınmasında, patates yiyen turistlerin oluşturduğu yoğunluğun da etkili olduğu belirtildi.
Fabel Friet için mahkemelik oldular
Mahalle sakinleri ile Amsterdam Belediyesi arasındaki anlaşmazlık mahkemeye de taşındı. Bölge sakinleri, belediyenin Fabel Friet’e verdiği ruhsata karşı dava açtı.
Davacılar, işletmenin ruhsatta belirlenen kurallara uymadığını savunuyor ve belediyenin ruhsatı iptal etmesini istiyor.
Fabel Friet’in ortaklarından Floris Feilzer ise RTL Z’ye yaptığı açıklamada, davanın kendilerini derinden etkilediğini söyledi. İlk günden itibaren mahalleyle iyi ilişkiler kurmaya çalıştıklarını belirten Feilzer, çevrede yaşanan rahatsızlığı azaltmak için çok sayıda önlem aldıklarını ve belediye ile mahalle sakinleriyle görüşmeye devam ettiklerini ifade etti.
Mahkemenin işletmenin ruhsatıyla ilgili vereceği karar bekleniyor. Araştırma ise sosyal medyada popüler hale gelen işletmelerin çevresinde oluşan yoğunluğun konut fiyatları üzerindeki etkisini ortaya koyuyor.
©Sonhaber.eu
Fotoğraf: Google streetview - Yapay zeka
