Haberlerimizi İnstagram , TikTok ve Youtube hesaplarımızdan da takip edebilirsiniz.
Rotterdam’da son yıllarda giderek yaygınlaşan “mahalle buzdolabı” uygulaması, hem gıda israfını azaltmayı hem de ihtiyaç sahiplerine destek olmayı hedefliyor. Ücretsiz yiyecek ve içecek paylaşımına imkân tanıyan bu sistem, kentteki sosyal dayanışmayı güçlendiren önemli bir model haline geldi. Daha önce “paylaşım dolabı” ve “mini kütüphane” gibi uygulamalarla dikkat çeken şehirde, şimdi de herkesin erişimine açık mahalle buzdolapları kullanılmaya başlandı.
Sistemin temel mantığı oldukça basit işliyor. Fazla yiyeceği olan kişiler ürünlerini buzdolabına bırakıyor, ihtiyaç sahipleri ise herhangi bir ücret ödemeden ve kimlik bilgisi paylaşmadan bu ürünleri alabiliyor.
Rijnmond gazetesinin haberine göre, Rotterdam’ın Delfshaven semtinde Watergeusstraat’ta başlatılan bu uygulama yaklaşık dört yıldır aktif şekilde kullanılıyor ve mahalle sakinleri tarafından yoğun ilgi görüyor. Gün içinde birçok kişi buzdolabına yiyecek bırakıyor ya da ihtiyacı olan ürünleri alıyor.
Delfshaven’dan sonra bir başka semtte daha buzdolabı yerleştirildi. Birkaç ay önce Charlois’taki Thuis adlı mahalle merkezinin giriş bölümünde, Boergoensevliet 18 adresinde ikinci buzdolabı da ihtiyaç sahiplerine hizmet vermeye başladı.
Sistem özellikle yerel gönüllülerin desteğiyle düzenli şekilde işletiliyor. Günün erken saatlerinde nispeten boş olan buzdolapları, ilerleyen saatlerde bağışlanan ürünlerle hızla doluyor. Bu ürünlerin bir kısmı doğrudan tüketilebilecek yiyeceklerden oluşurken, bir kısmı da mahalle sakinleri için hazırlanan sıcak yemeklerde kullanılan malzemelerden oluşuyor.
Kentte yoksulluk oranı dikkat çekiyor
Rotterdam’da bu tür girişimlere olan ihtiyacın arkasında dikkat çeken bir sosyal tablo bulunuyor. Kentte yaşayanların yaklaşık yüzde 6,2’si, yani 40 binden fazla kişi yoksulluk sınırının altında yaşıyor. Bu durum, özellikle temel gıda ihtiyaçlarına erişimde zorluk yaşayan kesimler için bu tür uygulamaları önemli hale getiriyor.
Öte yandan yardım isteme konusunda yaşanan toplumsal çekingenlik de sistemin anonim yapısını daha değerli kılıyor. İnsanlar herhangi bir açıklama yapmak zorunda kalmadan ihtiyaçlarını karşılayabiliyor.
Gıda israfına karşı alternatif çözüm
Uygulama yalnızca ihtiyaç sahiplerine destek sağlamakla sınırlı kalmıyor. Aynı zamanda gıda israfıyla mücadelede de önemli bir rol oynuyor. Hollanda’da kişi başına yıllık ortalama 127 kilogram gıda israf edildiği belirtilirken, bu sistem kaybın azaltılmasına katkı sağlıyor.
Fazla pişirilen yemekler ya da son kullanma tarihi yaklaşan ürünler çöpe gitmek yerine paylaşım ağına dahil ediliyor.
Gönüllüler sürecin merkezinde
Gönüllüler de sistemin önemli bir parçasını oluşturuyor. Yerel marketlerden arta kalan ürünler düzenli olarak toplanarak buzdolaplarına yerleştiriliyor. Böylece hem israfın önüne geçiliyor hem de daha fazla kişiye ulaşılması sağlanıyor.
Bazı durumlarda bağışlanan ürün miktarının oldukça artması nedeniyle ek depolama çözümleri devreye alınıyor veya ihtiyaç sahiplerine hızlı ulaştırma için mahalle iletişim grupları kullanılıyor.
Mahalle temelli model yayılıyor
Delfshaven ve Charlois’te elde edilen başarı dikkat çekmeden kalmadı. Bir mahalle sakininin girişimiyle başlayan uygulama, zamanla daha geniş kesimler tarafından benimsenen bir projeye dönüştü.
Rotterdam’da düzenlenen İklim Vatandaş Meclisi toplantılarında da kent sakinleri, gıda israfını azaltmaya katkı sağladığı gerekçesiyle bu fikre destek verdi. Böylece proje belediyenin gündemine taşındı ve daha geniş ölçekte değerlendirilir hale geldi. Ayrıca uygulamanın il düzeyinde de takip edildiği belirtiliyor.
Hedef: mahalle buzdolabı ağı
Projenin temel hedefi, Rotterdam’ın farklı mahallelerine yayılan bir “mahalle buzdolabı ağı” oluşturmak. Bu kapsamda, 2026 yılı Ocak ayından itibaren kent sakinleri kendi mahallelerinde bir buzdolabı kurmak için rotterdam.circulair.nl sitesi üzerinden başvuruda bulunabiliyor.
Başvurunun kabul edilmesi halinde belediye gerekli ekipmanı sağlıyor. Ancak buzdolabının bakımı ve işleyişi mahalle sakinlerinin ortak sorumluluğunda yürütülüyor.
©Sonhaber.eu
Fotoğraf: rotterdamcirculair.nl
