Belçika'da sağlık sorunları nedeniyle tam zamanlı çalışmakta zorlanan ancak işini tamamen bırakmak istemeyen kişiler için yeni bir sistem hazırlanıyor. Federal hükümetin 1 Ocak 2027'de başlatmayı planladığı pilot uygulamayla, çalışma süresini geçici olarak azaltan çalışanlara maddi destek verilecek.
“Çalışmaya Katılım Ödeneği” (Arbeidsparticipatietoeslag - APT) adı verilen destekle, çalışanların tamamen iş göremez hale gelmeden çalışma hayatında kalması ve tedavi ya da iyileşme sürecine daha fazla zaman ayırması amaçlanıyor. Ancak uygulamadan kimlerin yararlanacağı ve ödenecek tutar henüz kesinleşmedi.
Mevcut sistem nasıl işliyor?
Mevcut sistemde sağlık sorunu yaşayan bir çalışan, çalışma saatlerini kendi isteğiyle azalttığında ortaya çıkan gelir kaybı için otomatik olarak ödenek alamıyor. Birçok durumda sosyal güvenlik kapsamında iş göremezlik ödeneğinin devreye girebilmesi için kişinin önce tamamen iş göremez duruma gelmesi gerekiyor.
Bu durum, haftanın belirli günlerinde çalışabilecek kişileri ya tam zamanlı çalışmaya devam etmek ya da tamamen işten ayrılıp iş göremezlik sistemine geçmek zorunda bırakabiliyor. Yeni sistem bu iki seçenek arasına üçüncü bir kademe ekliyor.
Yeni sistemde ne değişecek?
APT pilot uygulamasıyla, örneğin sağlık sorunu nedeniyle haftada beş gün çalışmakta zorlanan ancak dört gün çalışabilecek durumda olan bir çalışan, geçici olarak yüzde 80 çalışma düzenine geçebilecek. Çalışmadığı gün nedeniyle oluşan gelir kaybının bir bölümü APT kapsamında karşılanacak.
Böylece çalışan işinden tamamen kopmadan iyileşmek için daha fazla zaman ayırabilecek.
APT desteğinden kimler yararlanabilecek?
Yeni uygulama, öncelikle sağlık sorunları nedeniyle geçici olarak tam zamanlı çalışamayan ancak belirli ölçüde çalışmayı sürdürebilecek kişiler için düşünülüyor. Örneğin artroz, MS veya tam zamanlı çalışmayı zorlaştıran başka sağlık sorunları bulunan çalışanlar pilot uygulamanın hedef grubu içinde yer alabilir.
Ancak APT'den yararlanabilecek çalışanların kesin kapsamı henüz belirlenmedi. Sosyal İşler ve Halk Sağlığı Bakanı Frank Vandenbroucke, RIZIV bünyesindeki çalışma grubundan pilot uygulamanın hangi çalışanları kapsaması gerektiğini araştırmasını istedi. İlk aşamada sistemin sınırlı bir çalışan grubuyla denenmesi planlanıyor.
Çalışanın kaybettiği maaşın tamamı ödenecek mi?
Mevcut plana göre çalışma saatlerinin azaltılması nedeniyle kaybedilen gelirin yalnızca bir bölümünün karşılanması hedefleniyor. Desteğin ne kadar olacağı ise hedef grubun belirlenmesi ve yasal düzenlemenin hazırlanması sırasında netleşecek.
Sadece para değil sağlık desteği de gündemde
APT kapsamında maddi desteğin yanı sıra sağlık sorunu yaşayan çalışanlara özel tedavi ve önleyici destek programlarının sunulması da değerlendiriliyor. Bugün iş göremez durumda olanlara sunulan bazı programların, çalışmaya devam eden ancak işten ayrılma riski bulunan çalışanlara da açılması gündemde.
Bunlardan biri, Federal Mesleki Riskler Ajansı Fedris'in bel ağrısı yaşayanlara yönelik programı. Böylece yeni sistemin daha az çalışma, gelir kaybının bir bölümünün karşılanması ve sağlık desteğinden oluşması planlanıyor.
Amaç çalışanı işinden tamamen koparmamak
Yeni sistemle uzun süreli iş göremezliğin önüne geçilmesi amaçlanıyor. Öneriyi hazırlayan cd&v milletvekili Nahima Lanjri'ye göre, sağlık sorunu yaşayan çalışanların işten tamamen ayrılması yerine geçici olarak daha az çalışarak iyileşmelerine zaman ayırması ve çalışma hayatıyla bağlarını koruması hedefleniyor.
Pilot uygulamanın 1 Ocak 2027'de başlaması planlanıyor. Bunun için hazırlanacak yasal düzenlemenin yaz tatilinin ardından Temsilciler Meclisine sunulması bekleniyor. Parlamento süreci ve RIZIV'in çalışması tamamlandıktan sonra kimlerin destek alabileceği, başvuru şartları ve ödeme miktarı kesinleşecek.
©Sonhaber.eu
Fotoğraf: Yapay zeka
