Belçika ve Hollanda'da boğmaca hastalığı vakalarında endişe verici bir artış yaşanıyor. Hollanda'da son altı haftada dört çocuk bu hastalık nedeniyle yaşamını yitirdi, Belçika'da ise 2023 yılının başından beri 1.200 vaka tespit edildi. Bu durum sağlık yetkililerini alarma geçirdi. 
Belçika'da geçen yıl sonunda yeni doğmuş bir bebeğin boğmaca nedeniyle vefat ettiği bilgisi de bu endişeleri artırıyor. 

Boğmaca, bebekler ve yeni doğanlar için özellikle riskli bir hastalık. Sciensano'dan epidemiyolog Amber Litzroth, hastalığın bebeklerde ciddi solunum problemlerine yol açabileceğini ve öksürük nöbetleri sırasında nefes almayı durdurabileceğini belirtiyor. Ayrıca, henüz öksürme belirtileri göstermeyen bebeklerde bile ciddi solunum sıkıntıları meydana gelebiliyor. Bu durum beyin hasarına ve en kötü ihtimalle ölüme neden olabiliyor.

Boğmaca yetişkinler de de görülüyor ve aşısız kişilerde kronik öksürüğe yol açabiliyor. Özellikle yakın zamanda aşılanmamış bireylerde hastalık, on iki haftaya kadar süren uzun ve zorlu bir öksürük dönemini başlatıyor. Bu durum, bebeklere ve yeni doğanlara bakım veren yetişkinlerin aşılarını aksatmaması gerektiğini gösteriyor. 

Boğmacanın yayılmasını önlemek ve en savunmasız grupları korumak için aşılamaların yaygınlaştırılması ve kamusal farkındalığın artırılması gerekiyor.

Boğmaca nedir? 
Boğmaca üst solunum yollarının akut mikrobik bir hastalığıdır. Bordetella pertussis isimli bakterinin vücutta yayılması sonucu hastalık belirtileri ortaya çıkar. Tedavide geç kalınırsa vücudun çeşitli organlarında kalıcı hasar ve sakatlığa yol açar. 2 ila 3 ay ya da daha fazla süren öksürük nöbetlerine neden olur ve bebekler ile küçük çocuklarda özellikle ağır seyreder. Hastalığa yakalanan 100 bebekten 4’ü hayatını kaybetmekte.

Belçika'da araştırma için öğrencilerin bağışladığı spermlerle iki çocuk dünyaya geldi Belçika'da araştırma için öğrencilerin bağışladığı spermlerle iki çocuk dünyaya geldi

Boğmaca nasıl bulaşır? 
Boğmaca, oldukça bulaşıcı bir solunum yolu hastalığıdır. Enfekte bir kişi öksürdüğünde ya da hapşırdığında, mikrop yüklü küçük damlacıklar havaya püskürtülür ve yakınlarda olan birinin bu damlacıkları soluması sonucunda hava yollarına ulaşarak hastalığa yol açar. Hasta ile yakın mesafeden konuşmak ya da öpüşme gibi yakın temas kurmak da bulaşmaya neden olabilir.
 
Boğmaca belirtileri nelerdir? 
Boğmacanın ilk belirtileri; burun akıntısı, gözlerde kızarıklık ve akıntı, boğaz ağrısı ve vücut ısısında hafif yükselme gibi soğuk algınlığına benzer şikâyetlerdir. Yoğun öksürük nöbetleri bu ilk belirtilerden yaklaşık 1 hafta sonra başlar. Boğmaca, erken evrelerinde genellikle soğuk algınlığıyla karıştırılır. Bu nedenle, sağlık uzmanları, daha ciddi belirtiler ortaya çıkıncaya kadar boğmacadan şüphelenmez ya da hastalığı teşhis edemezler. Daha ileri evrelerde görülen belirtiler şunları içerebilir:

Öksürük nöbetleri: Genellikle bir anda başlar ve birkaç dakika sürer. Nöbetler geceleri daha yaygın olma eğilimindedir. Öksürme genellikle yoğun kıvamlı balgamla birliktedir ve öksürüğü kusma takip edebilir. 
Nefes darlığı: Öksürük nöbetleri arasında nefes darlığı görülebilir ve bu sırada farklı bir ses ortaya çıkabilir.
Solunum sırasında ses: Boğmaca, akciğerlerde yeterli hava kalmayıncaya dek defalarca ve şiddetli öksürmeye neden olabilir. Akciğerde hava kalmadığında zorlu bir şekilde nefes alınarak oksijen yetersizliği telafi edilmeye çalışılır ve bu da şiddetli bir sese neden olur.
Dudak ve tırnak yatağında morarma: Küçük çocuklarda nefes almada güçlük sebebiyle oksijen yetersizliğinin sonucu olarak siyanoz olarak adlandırılan morarma ortaya çıkar.
Solunum durması: Çok küçük bebeklerde öksürük çok belirgin olmayabilir; ancak kısa süren ve apne olarak adlandırılan solunum durması periyotları görülür. Bu tehlikeli bir durumdur ve 1 yaş altı bebeklerin yarısı bu sebeple hastanede tedavi edilir.
Yüzde kızarıklık: Öksürüğün yaptığı basınç nedeniyle yüzde kızarıklık ortaya çıkabilir. Cilt altında ya da gözlerde hafif bir kanama görülebilir.
Halsizlik ve yorgunluk: Öksürük nöbetleri nedeniyle hasta aşırı yorgun düşer ve halsiz kalır.
Kusma: Öksürük nöbetleri kusmaya neden olabilir.
İshal: Bazı hastalarda ishal de belirtilere eşlik edebilir.

Enfeksiyon özellikle gençlerde ve yetişkinlerde, bilhassa boğmaca aşısı olanlarda hafif belirtilerle seyreder. Boğmaca hastalığının tamamen iyileşmesi yavaş olabilir. Zaman içinde öksürük hafifler ve sıklığı azalır. Öte yandan, öksürük farklı solunum yolu enfeksiyonlarıyla aylar sonra bile geri gelebilir.
 
Bebeklerde boğmaca 
Boğmaca 2 ila 3 ay veya daha fazla sürebilen tekrarlanan öksürük nöbetlerine neden olur ve özellikle bebekleri ve küçük çocukları çok hasta eder. 18 aylıktan küçük bebeklerde boğmaca öksürüğü nefesin tamamen durmasına neden olabileceğinden yakın takip önemlidir. Ciddi hastalığı olan küçük bebekler hastanede tedavi altına alınmalıdır. Altı ayın altındaki bebekler ve küçük çocuklar genellikle boğmacadan ciddi şekilde etkilenir. 

Bebeklerde aşağıdaki durumların oluşmasıyla ilgili artmış bir risk vardır;
Dehidrasyon. Vücutta fonksiyon bozukluğu ile sonuçlanan aşırı sıvı kaybı
Solunum güçlüğü
Kilo kaybı
Zatürre. Boğmacaya bağlı akciğerlerde enfeksiyon
Epileptik nöbetler
Böbrek sorunları
Beyne yeterince oksijen gitmemesinden kaynaklanan beyin hasarı

Daha büyük çocuklar ve yetişkinler burun kanaması, kaburgalarda hasar veya fıtık gibi tekrarlayan şiddetli öksürükten kaynaklanan problemlerle karşılaşsalar da, bebeklere göre daha az etkilenme eğilimindedir.

Ne zaman doktora görünmeli? 
Uzun süreli öksürük nöbetleri hastada aşağıdaki şikâyetlere neden oluyorsa bir doktora başvurmak gerekir:
Kusma
Yüz ve dudakların kırmızı veya mavi renge dönmesi
Nefes almakta zorlanma
Solunum sırasında gözle görülür duraklamalar olması
Boğuk bir sesle nefes alma
 
Boğmaca tedavisi nasıl yapılır? 
Boğmaca erken dönemde teşhis edilirse antibiyotik tedavisi, öksürük ve diğer belirtileri azaltmak için faydalı olabilir. Erken tedaviyle enfeksiyonun başkalarına bulaşma ihtimali de azalır. İlk 3 haftada antibiyotikler hastalığı kontrol altına almak için etkili olabilirler. Fakat genellikle çoğu bireyde teşhis çok geç konduğu için antibiyotik tedavisi fayda vermez. Boğmaca tedavisi hastanın yaşına ve enfeksiyonun ne kadar süre önce başladığına bağlı olarak değişiklik gösterir. Hastalık belirtileri 3 hafta önce başladıysa artık sadece destek tedavisi verilir. İstirahat, bol sıvı alımı ve yüksek vücut ısısını düşürmek için ateş düşürücü ilaçlar kullanılır. Öksürük ilacı kullanmak öksürüğü kesmek için faydalı değildir; bu ilaçların ciddi yan etkileri olabilir ve bu sebeple küçük çocuklarda kullanımları uygun da değildir.

Boğmacadan korunmak için neler yapmalı?
Boğmacadan korunmak için alınabilecek en iyi önlem boğmaca aşısı yaptırmaktır. Boğmaca olan biriyle temas eden kişilere aşağıdaki risk gruplarından birinde yer alıyorlarsa enfeksiyona karşı korunmak için antibiyotik önerilebilir
 Haber: Halil Uygun 
©Sonhaber.eu

Haberlerimizi İnstagram hesabımızdan da takip edebilirsiniz.

WhatsAppta ücretsiz bültenimize abone olun, Hollanda ve diğer Avrupa ülkeleri gündeminden seçtiğimiz haberler her gün telefonunuza gelsin! Abone olmak için tıklayın

Sitemizde yayımlanan haberlerin her türlü hakkı SONHABER.eu’ya aittir. Haberin linki kaynak olarak gösterilmeden alınan haberler için hukuki işlem başlatılacaktır.