Almanya’nın yeniden birleşmesinin 36’ncı yılında doğu ile batı arasındaki ekonomik fark hâlâ günlük yaşamda hissediliyor. Federal İstatistik Dairesinin 2025 verilerine göre Berlin ve beş doğu eyaletindeki hanelerin yıllık ortalama kullanılabilir geliri 42 bin 259 euro olarak hesaplandı. Batıdaki hanelerde ise bu rakam 49 bin 506 euroya ulaştı.
Böylece doğu ile batı arasındaki yıllık gelir farkı 7 bin 247 euro oldu. Üstelik bu fark yalnızca çalışanların aldığı ücretlerden oluşmuyor. Hesaplamada ücretlerin yanı sıra emekli aylıkları, kira ve sermaye gelirleri gibi haneye giren farklı gelirler de dikkate alınıyor.
Doğu ile batı arasındaki fark iki yıldır artıyor
BSW’nin talebi üzerine Federal İstatistik Dairesinin paylaştığı rakamlar, doğu ile batı arasındaki gelir farkının son dönemde yeniden büyüdüğünü ortaya koyuyor.
2023 yılında iki bölge arasındaki yıllık fark 6 bin 979 euroydu. Bu rakam 2024’te 7 bin 80 euroya, 2025’te ise 7 bin 247 euroya çıktı. Böylece doğudaki ve batıdaki haneler arasındaki gelir farkı iki yıl üst üste arttı.
İstatistiklerde kullanılan “kullanılabilir gelir”, bir çalışanın aldığı maaştan farklı hesaplanıyor. Hanenin ücret, emekli aylığı, kira ve sermaye geliri gibi toplam gelirlerinden vergi ve sosyal güvenlik primleri gibi ödemeler düşüldükten sonra geriye kalan miktar, kullanılabilir gelir olarak kabul ediliyor.
Eyaletlere ayrı ayrı bakıldığında gelir farkı daha belirgin hale geliyor. Almanya’da hane başına en düşük yıllık kullanılabilir gelir 38 bin 284 euro ile Saksonya-Anhalt’ta kaydedildi. Saksonya’da ise bu rakam 39 bin 500 euro oldu.
Bremen, doğu eyaletlerinin dışında olmasına rağmen 39 bin 955 euro ile listenin alt sıralarında yer aldı. Mecklenburg-Vorpommern’de ortalama 40 bin 818 euro, Thüringen’de 42 bin 959 euro, Brandenburg’da 45 bin 569 euro ve Berlin’de 45 bin 646 euro olarak hesaplandı.
Bavyera ile Saksonya-Anhalt arasındaki fark yaklaşık 15 bin euro
Hane başına yıllık kullanılabilir gelirin en yüksek olduğu eyalet Bavyera oldu. Buradaki hanelerin yıllık ortalama kullanılabilir geliri 53 bin 67 euroya ulaştı.
Bavyera’yı 51 bin 923 euro ile Baden-Württemberg ve 49 bin 538 euro ile Hessen izledi. Rheinland-Pfalz’da ortalama 48 bin 813 euro, Kuzey Ren-Vestfalya’da ise 48 bin 455 euro olarak hesaplandı.
Bu rakamlar Almanya’da en yüksek ve en düşük ortalamaya sahip iki eyalet arasındaki farkın boyutunu da ortaya koyuyor. Bavyera’daki hanelerin yıllık ortalama kullanılabilir geliri, Saksonya-Anhalt’taki hanelerden 14 bin 783 euro daha yüksek.
Doğu ile batı arasındaki fark yalnızca hanelerin kullanılabilir gelirlerinde değil, çalışanların kazançlarında da görülüyor.
Federal İstatistik Dairesinin 2025 ücret verilerine göre Berlin hariç doğu eyaletlerinde tam zamanlı çalışanların medyan brüt yıllık kazancı 46 bin 13 euro seviyesindeydi. Batı Almanya’da ise bu rakam 55 bin 435 euro olarak hesaplandı.
Ekonomik yakınlaşma sürüyor ancak hız düşük
Alman Ekonomi Enstitüsünün (IW) araştırmaları, doğu eyaletlerinin yeniden birleşmeden bu yana batıya önemli ölçüde yaklaştığını ancak aradaki ekonomik farkın tamamen kapanmadığını gösteriyor.
Enstitünün kullandığı “Birlik Endeksi”nde yalnızca gelir veya ekonomik büyüklük değil, kişi başına ekonomik üretim, çalışan başına verimlilik, sermaye birikimi, araştırma ve geliştirme personeli, iş gücüne katılım ve işsizlik gibi farklı göstergeler birlikte değerlendiriliyor.
Alman medyasının aktardığı yeni IW hesaplamasına göre, ekonomik üretim, verimlilik, yatırımlar ve iş gücü piyasası gibi göstergeler birlikte değerlendirildiğinde beş doğu eyaletinin 2025’teki ortalaması, batı eyaletlerinin yaklaşık yüzde 79’una denk geldi. Bir yıl önce bu oran yüzde 78’in biraz üzerindeydi.
IW’nin daha önce yayımladığı araştırmalar da doğu ile batı arasındaki ekonomik yakınlaşmanın son yıllarda yavaş ilerlediğine işaret ediyor.
Araştırma ve geliştirme alanında ise fark daha belirgin. Yeni hesaplamaya göre doğudaki araştırma ve geliştirme personelinin batıdaki seviyeye oranı yüzde 46’nın biraz üzerinde kalıyor.
IW, doğu eyaletlerinde büyük şirket merkezlerinin ve araştırma ağırlıklı işletmelerin daha az bulunmasını ekonomik farkın devam etmesinin nedenleri arasında gösteriyor. Bölgedeki nüfusun yaşlanması ve çalışma çağındaki insan sayısının azalması da önümüzdeki yıllarda doğu ekonomisinin karşı karşıya kalacağı sorunlar arasında yer alıyor.
Yabancı çalışanların doğu ekonomisindeki payı büyüyor
Çalışma çağındaki nüfusun azalması, doğu eyaletlerinde özellikle iş gücü açısından önem taşıyor. IW’nin 2026’da yayımladığı araştırmaya göre göç olmadığı varsayıldığında doğu eyaletlerinde çalışma çağındaki nüfus 2045’e kadar beşte birden fazla azalabilir.
Bu durum yabancı çalışanların bölge ekonomisindeki önemini de artırıyor. IW’nin hesaplamasına göre Alman vatandaşı olmayan çalışanların 2025 yılında Doğu Almanya ekonomisine sağladığı katma değer 68,3 milyar euro oldu. Bu miktar bölgedeki toplam katma değerin yüzde 10,5’ine karşılık geliyor.
Aralık 2023 ile Aralık 2025 arasında doğu eyaletlerinde sosyal güvenlik sistemine kayıtlı Alman çalışanların sayısı yaklaşık 141 bin azalırken, yabancı çalışanların sayısı yaklaşık 90 bin arttı. Yabancı çalışan sayısındaki bu artış, bölgedeki toplam çalışan sayısındaki düşüşün daha sınırlı kalmasını sağladı.
Veriler bir arada değerlendirildiğinde, Almanya’nın doğusu ile batısı arasındaki ekonomik farkın yalnızca hane gelirleriyle sınırlı olmadığı görülüyor. Ücretler, yatırımlar, araştırma kapasitesi ve iş gücünün yapısı da iki bölge arasındaki farklılığın devam ettiği alanlar arasında bulunuyor.
©Sonhaber.eu
