Belçika'da 1 Temmuz itibarıyla çalışma hayatından sosyal haklara, aile desteklerinden internet alışverişine kadar birçok alanda yeni düzenlemeler yürürlüğe giriyor. Günlük yaşamı doğrudan etkileyecek değişiklikler milyonlarca kişiyi ilgilendiriyor.
Temmuz ayıyla birlikte yürürlüğe girecek başlıca değişiklikler şöyle:
- Flexi-job sistemi neredeyse tüm sektörlere yayılıyor
- Serbest çalışan annelere doğum izni 15 haftaya çıkarıldı
- AB dışından gelen düşük tutarlı siparişlere 3 euroluk ek ücret
- Kuryelerin günlük çalışma süresine yeni sınır getirildi
- Fizyoterapistler ve ebeler görüntülü muayene yapabilecek
- Sosyal tarifeli doğal gaz ve elektrikte fiyat artışı
- Tren içinde bilet satışı sona eriyor
- De Lijn'de yüzlerce otobüs ve tramvay hattının güzergâhı değişiyor
- Trafik cezalarına yüzde 10 zam geliyor
- Alkollü yakalanan sürücülere en az 12 saat araç kullanma yasağı
- Daha fazla otomobil iki yılda bir muayeneye girecek
- Brüksel'in düşük emisyon bölgesinde cezalar başlıyor
- Hafif ticari araçlar için dijital takograf zorunluluğu geliyor
- Flaman Bölgesi kamyon geçiş ücretlerine CO₂ kriteri ekliyor
1 Temmuz 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek düzenlemelerin detayları:
Flexi-job sistemi neredeyse tüm sektörlere yayılıyor
Belçika'da ek gelir elde etmek isteyen çalışanlar için uygulanan flexi-job sistemi, 1 Temmuz'dan itibaren önemli ölçüde genişletiliyor. Daha önce belirli sektörlerde uygulanabilen sistem, yeni düzenlemeyle birlikte istisnalar dışında neredeyse tüm sektörlerde kullanılabilecek.
Flexi-job kapsamında çalışabilmek için kişilerin en az haftalık çalışma süresinin beşte dördü oranında çalışıyor olması veya emekli statüsünde bulunması gerekiyor. Bu kapsamda elde edilen yıllık gelirin 18 bin 440 euroya kadar olan kısmı vergiden muaf tutuluyor. İşverenler ise çalışanlar için yüzde 28 oranında sosyal güvenlik katkısı ödemeye devam edecek.
Ancak düzenleme tüm meslek gruplarını kapsamıyor. Bazı koruma altındaki meslekler ile belirli sağlık hizmeti görevlerinde flexi-job sistemine izin verilmeyecek. Ayrıca sektör temsilcileri, toplu iş sözleşmeleri yoluyla uygulamayı sınırlandırabilecek veya tamamen devre dışı bırakabilecek.
Serbest çalışan annelere doğum izni 15 haftaya çıkarıldı
1 Temmuz'dan itibaren yürürlüğe girecek düzenlemeyle serbest çalışan kadınların doğum izni süresi 12 haftadan 15 haftaya çıkarılıyor. Böylece doğum izni hakkı, ücretli çalışanlarla aynı seviyeye getiriliyor.
Düzenleme, doğum iznine 1 Temmuz ve sonrasında çıkacak anneler için geçerli olacak. Eklenen üç haftalık izni kullanmak istemeyen kadınlar ise 13. haftadan itibaren devlet destekli hizmet çekleriyle ev ve aile yardımı alabilecek. Belçika hükümeti, uygulama için yıllık 8 milyon euroluk bütçe ayırdı.
Bakım veren çalışanlara daha uzun ve daha esnek izin hakkı
Yakınlarının bakımını üstlenen çalışanlar için bakım izni süresi, 1 Temmuz itibarıyla bakım verilen her kişi için 3 aydan 6 aya çıkarılıyor.
Yeni sistem sayesinde çalışanlar ister altı ay boyunca tamamen işten ayrılabilecek, ister bir yıl yarı zamanlı çalışabilecek ya da 30 ay boyunca çalışma süresini beşte bir oranında azaltabilecek.
İşverenle anlaşılması halinde bakım izni tek seferde kullanılmak zorunda olmayacak. Tam zamanlı izin haftalara bölünebilecek, yarı zamanlı çalışma modeli ise aylık dönemler halinde planlanabilecek. Böylece çalışanların iş ve aile yaşamını daha kolay dengelemesi hedefleniyor.
AB dışından gelen düşük tutarlı siparişlere 3 euroluk ek ücret
1 Temmuz'dan itibaren Avrupa Birliği dışındaki ülkelerden, değeri 150 euronun altında olan siparişlerde her ürün grubu için 3 euroluk ek ücret alınacak.
Yetkililer, bu uygulamanın geçici olduğunu ve 2028 yılı ortasına kadar kalıcı bir çözüm geliştirilmesinin hedeflendiğini belirtiyor.
Kuryelerin günlük çalışma süresine yeni sınır getirildi
Belçika'da paket teslimat sektörünü ilgilendiren yeni düzenleme de 1 Temmuz itibarıyla yürürlüğe giriyor. Yeni kurallara göre kurye olarak çalışanların günlük paket dağıtım süresi en fazla 9 saat olacak. Yoğunluğun yaşandığı dönemlerde ise haftada en fazla iki gün olmak üzere bu süre 10 saate kadar uzatılabilecek.
Düzenleme yalnızca günlük çalışma süresiyle sınırlı değil. Kuryeler haftalık en fazla 56 saat, iki haftalık dönemde ise en fazla 90 saat paket dağıtımı yapabilecek. Yeni uygulamayla birlikte sektörde çalışma koşullarının iyileştirilmesi ve aşırı mesainin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Fizyoterapistler ve ebeler görüntülü muayene yapabilecek
Sağlık hizmetlerinde dijital uygulamaların kapsamı da genişletiliyor. Daha önce yalnızca doktorların yararlanabildiği görüntülü muayene sistemi, 1 Temmuz'dan itibaren fizyoterapistler ve ebeler için de kullanılabilecek.
Ancak uzaktan sağlık hizmeti belirli kurallara tabi olacak. Fizyoterapi hastalarının görüntülü görüşme yapabilmesi için daha önce en az bir kez yüz yüze muayene edilmiş olması gerekiyor. Ayrıca art arda en fazla iki online randevu gerçekleştirilebilecek. Sonraki kontrolün ise yeniden yüz yüze yapılması zorunlu olacak.
Ebeler için de benzer kurallar geçerli olacak. Hamilelik sürecindeki doğuma hazırlık görüşmeleri ile doğum sonrası takip hizmetleri uzaktan gerçekleştirilebilecek. Ancak tıbbi müdahale veya teknik işlem gerektiren uygulamalar yüz yüze yapılmaya devam edecek.
Sosyal tarifeli doğal gaz ve elektrikte fiyat artışı
Temmuz ayında sosyal enerji tarifesinden yararlanan tüketiciler için doğal gaz fiyatları yüzde 15, elektrik tarifeleri ise ortalama yüzde 1,4 artacak. Bu artıştan yaklaşık 500 bin kişi etkilenecek.
Tren içinde bilet satışı sona eriyor
Belçika Ulusal Demiryolları (NMBS), 1 Temmuz itibarıyla tren içinde bilet satışını tamamen kaldırıyor. Artık trene bindikten sonra kondüktörden bilet satın alınamayacak.
Denetim sırasında bileti bulunmayan ve ödemeyi kontrol esnasında yapmak isteyen yolcular ise 500 euroya kadar para cezasıyla karşı karşıya kalabilecek.
Ancak bazı istisnalar uygulanmaya devam edecek. Abonmanını yanında bulundurmayan yolcular ile hareket istasyonunda gişe bulunmaması veya bilet otomatının arızalı olması gibi durumlarda belirli düzenleme ve itiraz hakları korunacak.
Uygulama, Belçika içindeki tüm tren seferleri ile sınır ötesi bağlantıların büyük bölümünde geçerli olacak. Bazı uluslararası tren hatları ise kapsam dışında tutulacak.
De Lijn'de yüzlerce otobüs ve tramvay hattının güzergâhı değişiyor
Belçika'nın Flaman Bölgesi'nde toplu taşımadan sorumlu De Lijn, 1 Temmuz itibarıyla geniş kapsamlı bir hat düzenlemesine gidiyor. Yaklaşık her üç hattan biri değişiklikten etkilenecek. Yaklaşık bin hat arasında 320'den fazlasında düzenleme yapılırken, 40'tan fazla hat ise tamamen kaldırılacak.
Düzenleme kapsamında yolcu sayısının düşük olduğu bazı hatlar iptal edilirken, bazı güzergâhlarda sefer sıklığı azaltılacak. Erken sabah ve geç akşam saatlerindeki bazı seferler kaldırılabilecek. Bunun yanında bazı hatların güzergâhı değiştirilecek, bazı mevcut hatlar uzatılacak ve sınırlı sayıda yeni hat hizmete alınacak.
Trafik cezalarına yüzde 10 zam geliyor
1 Temmuz'dan itibaren trafik cezaları ortalama yüzde 10 artırılıyor. Böylece 2017 yılından bu yana ilk kez idari trafik cezalarında genel bir fiyat güncellemesi yapılmış olacak.
Yeni tarifeye göre yerleşim yerlerinde küçük hız ihlalleri gibi birinci derece trafik ihlallerinde uygulanan ceza 68 eurodan 74 euroya yükseliyor. Emniyet kemeri takmamak gibi ikinci derece ihlallerde ceza tutarı 126 eurodan 138 euroya çıkıyor. Araç kullanırken cep telefonu kullanan sürücüler ise üçüncü derece ihlal kapsamında artık 201 euro ceza ödeyecek. Bu ceza daha önce 184 euro olarak uygulanıyordu.
Alkollü araç kullanımı nedeniyle kesilen para cezaları da artırılıyor. Yasal sınır olan 0,5 promilin hemen üzerinde alkollü olduğu tespit edilen sürücüler 207 euro ceza ödeyecek. Kandaki alkol oranının 0,8 promilin üzerine çıkması halinde uygulanacak para cezası ise 430 eurodan 472 euroya yükselecek.
Alkollü yakalanan sürücülere en az 12 saat araç kullanma yasağı
Belçika, alkollü araç kullanımına yönelik yaptırımları yalnızca para cezalarıyla sınırlamıyor. 1 Temmuz'dan itibaren yapılan alkol testinde yasal sınırın üzerinde çıkan tüm sürücülere istisnasız şekilde 12 saatlik geçici sürüş yasağı uygulanacak.
Yetkililer, düzenlemenin temel amacının alkollü araç kullanımına karşı daha net ve caydırıcı bir mesaj vermek olduğunu belirtiyor.
Daha fazla otomobil iki yılda bir muayeneye girecek
Flaman Bölgesi'nde araç sahiplerini ilgilendiren teknik muayene uygulaması da genişletiliyor. 1 Temmuz'dan itibaren yaşı 10'u geçmeyen ve kilometresi 160 binin altında olan binek otomobiller artık iki yılda bir teknik muayeneye girecek.
Belçika'da binek araçlar ilk kez trafiğe tescil edildikten dört yıl sonra teknik kontrolden geçiriliyor. Daha önce bu tarihten sonra her yıl muayene zorunluluğu bulunuyordu. Muayene merkezlerindeki yoğunluğu azaltmayı amaçlayan düzenlemeyle birlikte belirli kriterleri karşılayan araçlar iki yılda bir muayene edilecek.
Brüksel'in düşük emisyon bölgesinde cezalar başlıyor
Brüksel'deki Düşük Emisyon Bölgesi (LEZ) kurallarını ihlal eden sürücüler için uyarı dönemi sona eriyor. 1 Temmuz itibarıyla Brüksel Vergi İdaresi, kurallara uymayan araç sahiplerine para cezası uygulamaya başlayacak.
Özellikle Euro 5 dizel ve Euro 2 benzinli araç kullanan, yılın ilk aylarında yalnızca uyarı alan sürücüler artık 350 euroluk cezayla karşı karşıya kalabilecek. Yetkililer, uygulamanın yaklaşık 13 bin aracı kapsadığını belirtiyor. Düzenleme, kent merkezindeki hava kalitesini artırmayı ve yüksek emisyonlu araçların kullanımını azaltmayı amaçlıyor.
Hafif ticari araçlar için dijital takograf zorunluluğu geliyor
Uluslararası yük taşımacılığı yapan bazı hafif ticari araçlar için de yeni yükümlülükler yürürlüğe giriyor. Azami yüklü ağırlığı 2,5 ile 3,5 ton arasında bulunan ve uluslararası taşımacılıkta kullanılan araçlarda ikinci nesil akıllı dijital takograf bulundurulması zorunlu olacak.
Sistem, sürücülerin direksiyon başında geçirdiği süreyi, mola ve dinlenme zamanlarını elektronik olarak kayıt altına alacak. Böylece daha önce yalnızca 3,5 tonun üzerindeki kamyonlar için geçerli olan uygulama daha hafif ticari araçları da kapsayacak.
Yeni kurallar kapsamında sürücüler normal şartlarda günde en fazla 9 saat araç kullanabilecek. Haftalık sürüş süresi 56 saati aşamayacak ve Avrupa Birliği'nin dinlenme sürelerine ilişkin kurallarına uyulması gerekecek. Kuralları ihlal eden sürücüler ve işletmeler para cezasıyla karşı karşıya kalabilecek.
Bununla birlikte, kendi şirketi veya kendi hesabına yük taşıyan ve araç kullanımı asıl mesleği olmayan kişiler için dijital takograf zorunluluğunda istisna uygulanacak.
Flaman Bölgesi kamyon geçiş ücretlerine CO₂ kriteri ekliyor
Belçika'da 3,5 tonun üzerindeki kamyonlardan alınan kilometre bazlı yol kullanım ücretinde de önemli bir değişiklik yapılıyor. Flaman Bölgesi, 1 Temmuz'dan itibaren ücret hesaplamasına karbon salımı kriterini de dahil edecek.
Bugüne kadar geçiş ücretleri aracın ağırlığına, Euro emisyon standardına ve seyahat edilen bölgeye göre belirleniyordu. Yeni sistemde kamyonlar CO₂ emisyon seviyelerine göre 1 ile 5 arasında sınıflandırılacak. En yüksek karbon salımına sahip araçlar birinci sınıfta yer alırken, sıfır emisyonlu kamyonlar beşinci sınıfta değerlendirilecek ve daha düşük ücret ödeyecek.
1 Temmuz 2019'dan önce ilk kez trafiğe çıkan kamyonlar otomatik olarak birinci sınıfta değerlendirilecek. Brüksel ve Valon Bölgesi ise şimdilik CO₂ kriterini uygulamaya koymuyor. Ancak her iki bölgede de kilometre bazlı yol kullanım ücretleri artırılıyor. Brüksel'de tarifeler enflasyon doğrultusunda güncellenirken, Valon Bölgesi'nde ücretler yıl başına göre ortalama yüzde 5,7 yükseltiliyor.
©Sonhaber.eu
Fotoğraf: Wei Huang - Pexels.com