Hollanda’da hükümetin planladığı yeni düzenlemeler, işsiz kalanların aldığı işsizlik ödeneğinde (WW) ciddi kayıplara yol açabilir. İşçi sendikaları FNV ve CNV, söz konusu düzenleme kapsamında WW ödeneklerinde aylık 900 euroya kadar kesinti yapılabileceği uyarısında bulundu.
Yeni kabine, işsizlik ödeneğinden yaklaşık 1,5 milyar euro tasarruf etmeyi planlıyor. D66, VVD ve CDA tarafından sunulan koalisyon anlaşmasında, önümüzdeki yıllarda hayata geçirilmesi öngörülen çeşitli düzenlemeler yer alıyor. Buna göre işsiz kalan bir kişi artık 24 ay yerine en fazla 12 ay boyunca işsizlik ödeneği alabilecek.
Bunun kadar önemli bir diğer düzenleme ise yüksek gelirli kişiler için ödeneğin yüzde 20 oranında düşürülmesi planı. İşsizlik ödeneği, kişinin maaşına göre hesaplanıyor ancak belirli bir üst sınıra tabi tutuluyor. Uygulamada bu değişiklik, şu anda aylık en fazla 4 bin 600 euro işsizlik ödeneği alan kişilerin gelecekte en fazla 3 bin 700 euro alacağı anlamına geliyor. Bu da aylık 900 euroya varan bir düşüşe işaret ediyor.
Örnek hesaplamalar
Meslek yüksekokulu (mbo) mezunu, 34 yaşında ve 12 yıldır hemşire olarak çalışan bir kişinin aylık brüt maaş 3 bin 500 euro. Bu kişi bugün işsiz kalırsa 11 ay işsizlik ödeneği alma hakkı bulunuyor. Kabinenin planları yürürlüğe girerse bu süre 6 aya düşecek. Ödeneğin miktarı ise yaklaşık 2 bin 450 euro brüt olarak değişmeyecek.
Yirmi yıldır ilkokul öğretmeni olarak çalışan 45 yaşındaki bir kişinin aylık brüt maaş 5 bin 520 euro. Bu kişi bugün işsiz kalırsa 15 ay işsizlik ödeneği alma hakkına sahip. Yeni düzenleme yürürlüğe girerse bu süre 10 aya düşecek. WW ödeneğinin miktarı şu anda 3 bin 860 euro iken, yeni sistemde yaklaşık 3 bin 700 euro olacak.
Otuz yıldır mühendis olarak çalışan 55 yaşındaki bir kişinin aylık brüt maaş 6 bin 500 euro. Bu kişi bugün işsiz kalırsa iki yıl işsizlik ödeneği alma hakkı bulunuyor. Kabinenin planları yürürlüğe girerse bu süre bir yıla düşecek. Ödeneğin miktarı şu anda brüt 4 bin 550 euro iken, yeni düzenlemeyle yaklaşık 3 bin 700 euroya gerileyecek.
Her dört kişiden biri daha az alacak
FNV’ye göre yeni kurallar bugün yürürlükte olsaydı, mevcut işsizlik ödeneği alanların yaklaşık yüzde 24’ü daha düşük ödeme alacaktı. Sendika, bu oranın ilerleyen dönemde artabileceğine dikkat çekiyor. Önümüzdeki yıllarda Heineken, ING ve ASML gibi şirketlerde görüldüğü üzere toplu işten çıkarmaların artabileceği yönündeki endişeler de sürüyor.
Hükümet partilerine göre daha sıkı kurallar yalnızca şu anda işsizlik ödeneği almayan kişiler için geçerli olacak. Mevcut hak sahipleri, mevcut şartlarla ödenek almaya devam edecek. Ancak sendikalara göre bu durum, planlanan kesintileri daha kabul edilebilir hale getirmiyor.
FNV, hükümetin kesintilerin yalnızca en yüksek gelir grubunu etkileyeceği izlenimi verdiğini ancak bunun doğru olmadığını savunuyor. Sendikaya göre aylık yaklaşık 5 bin euro brüt kazanan herkes, tatil parası ve örneğin 13. maaş dahil olmak üzere, işsiz kalması halinde bu kesintilerden etkilenecek.
Ödenek süresi kısalıyor
İşsizlik ödeneği süresinin 24 aydan 12 aya düşürülmesi de sendikalara göre ciddi sonuçlar doğuracak. Bu durumdan özellikle 55 yaş üzerindeki işsizler etkilenecek. İş bulmakta en çok zorlanan kesimlerden biri olan bu grup, bir yıllık ek ödenek hakkını kaybedecek.
CNV sendikasının hesaplamasına göre hem ödeneğin üst sınırının düşürülmesi hem de azami sürenin yarıya indirilmesi nedeniyle iyi kazanan ve ileri yaşta işsiz kalan bir kişi, mevcut sisteme kıyasla toplamda 66 bin euroya kadar daha az ödeme alabilecek.
Gençleri etkileyecek
FNV’ye göre gençler de bu düzenlemeden etkilenecek. Çünkü yeni kabine yalnızca azami işsizlik süresini yarıya indirmekle kalmıyor, aynı zamanda 12 ay işsizlik ödeneği alabilmek için daha uzun süre çalışmış olma şartı getiriyor.
Mevcut kurallara göre bir kişinin bir yıl işsizlik ödeneği alabilmesi için 14 yıl çalışmış olması gerekiyor. Bu durum genellikle yaklaşık 35 yaş ve üzerindeki kişiler için geçerli. Kabinenin planları hayata geçerse, bir yıl ödenek alabilmek için 24 yıl çalışmış olmak gerekecek. Böylece 35 yaşında ve 14 yıl çalışmış bir kişi artık yalnızca 7 ay işsizlik ödeneği alabilecek.
Esnek işlerde çalışanlar da etkilenecek
Kabinenin bir diğer planına göre, bir kişinin işsizlik ödeneği alabilmesi için işten çıkarılmadan önceki son bir yıl içinde 52 haftanın en az 42 haftasında çalışmış olması gerekecek. Mevcut düzenlemede ise bu şart, son 36 haftanın en az 26 haftasında çalışmış olma kriteri olarak uygulanıyor.
CNV’ye göre bu düzenleme özellikle geçici ya da mevsimlik işlerde çalışan esnek çalışanları (flexwerkers) etkileyecek. Sendikaya göre tam da bu kesim, bir geçici işten diğerine geçiş sürecinde oluşan gelir boşluğunu doldurmak için işsizlik ödeneğine en fazla ihtiyaç duyan grup konumunda.
Sendikalar planlara karşı çıkıyor
Her iki sendika konfederasyonu da yeni kabinenin planlarına karşı çıkacaklarını daha önce duyurdu. Hükümet partileri ise koalisyon anlaşmasında, işsizlik ödeneğinin süresi kısaltılsa da miktarının bir miktar artırılmasının kararlaştırıldığını hatırlatıyor.
Ancak planlara ilişkin incelemeler, söz konusu artışın yalnızca işsizliğin ilk iki ayı için geçerli olduğunu ve planlanan kesintilerden iki yıl sonra, yani 2030’dan itibaren yürürlüğe gireceğini ortaya koyuyor.
FNV Başkanı Dick Koerselman, planların hayata geçmesi halinde işsizlerin mali sıkıntıya düşeceğini belirtiyor. CNV Başkanı Piet Fortuin ise on binlerce işsizin bu düzenlemelerden etkileneceğini öngörüyor. Fortuin, söz konusu kaynağın işverenler ve çalışanlar tarafından ödenmiş bir fon olduğunu, siyasetin şimdi bu fondan tek taraflı olarak pay aldığını ifade ediyor.
©Sonhaber.eu
Fotoğraf: Yapay zeka