Haberlerimizi İnstagram , TikTok ve Youtube hesaplarımızdan da takip edebilirsiniz.
Son yıllarda smoothie’lerden kahvaltı kaselerine, yoğurtlardan salatalara kadar pek çok tarifte kendine yer bulan chia tohumu, “süper gıda” olarak anılıyor. Yüksek besin değeri sayesinde sağlıklı beslenmek isteyenlerin sıkça tercih ettiği bu tohumlar, doğru şekilde tüketilmediğinde bazı riskler de barındırıyor.
Chia tohumu nedir?
Chia tohumu, ballıbabagiller (Lamiaceae) familyasına ait Salvia hispanica bitkisinden elde ediliyor. Küçük, oval formda olan bu tohumlar gri, siyah ya da beyaz benekli bir görünüme sahip. Besin değeri açısından oldukça zengin olan chia tohumu, özellikle lif, protein ve omega-3 yağ asitleri bakımından öne çıkıyor. Bitkisel kaynaklar arasında nadir görülen bir özellik olarak, dokuz temel amino asidin tamamını içermesi nedeniyle “tam protein” kabul ediliyor.
100 gram chia tohumunun yaklaşık 34 gramı liften, 16 gramdan fazlası ise yüksek kaliteli proteinden oluşuyor. Bu yüksek lif oranı sindirim sistemini desteklerken, tohumların sıvı ile temas ettiğinde şişmesi uzun süre tokluk hissi sağlamaya yardımcı oluyor. Bu özelliği sayesinde kilo kontrolü ve kan şekeri dengesine katkı sunduğu belirtiliyor.
Chia tohumunun içeriğinde bulunan alfa-linolenik asit gibi çoklu doymamış yağ asitleri, kalp ve damar sağlığı açısından önemli kabul ediliyor. Vücut bu yağ asitlerinden sınırlı miktarda EPA ve DHA gibi omega-3 türlerini üretebiliyor. Ayrıca kalsiyum, magnezyum ve antioksidanlar açısından da zengin olması, kemik sağlığı ve bağışıklık sistemi üzerinde olumlu etkiler yaratıyor.
Sıvı emme özelliği risk de taşıyor
Chia tohumunu özel kılan en önemli özelliklerden biri, sıvı emme kapasitesi. Bu tohumlar kendi ağırlıklarının yaklaşık 10 katına kadar sıvı çekebiliyor. Su, süt veya yoğurtla temas ettiğinde jel kıvamında bir yapı oluşturuyor. Bu nedenle puding, yulaf ve benzeri tariflerde bağlayıcı olarak sıkça kullanılıyor.
Ancak bu özellik, doğru tüketilmediğinde risk oluşturabiliyor. Chia tohumunun kuru hâlde yutulması durumunda, şişme işlemi yemek borusunda ya da midede başlayabiliyor.
Uzmanlara göre liflerin bağırsaklardan sıvı çekmesi, bazı kişilerde şişkinlik, kabızlık ve sindirim sorunlarına yol açabiliyor. Tıbbi literatürde, chia tohumunun yemek borusunda sıkıştığı ve ciddi ağrıya ya da boğulma riskine neden olduğu vakalar da yer alıyor.
Güvenli tüketim için nelere dikkat edilmeli?
Uzmanlar, chia tohumunun mutlaka önceden ıslatılarak tüketilmesini öneriyor. Bol miktarda sıvı içinde 10–15 dakika bekletilmesi, jel kıvamının oluşması için yeterli oluyor. Bu aşamadan sonra tüketim güvenli kabul ediliyor.
Ayrıca aşırı tüketimden kaçınılması da önemli. Günlük önerilen miktar genellikle 1 ila 3 çay kaşığı, yani yaklaşık 5–15 gram olarak belirtiliyor. Yeterli su tüketimiyle birlikte kullanıldığında chia tohumu, sağlıklı beslenmeye katkı sağlayan faydalı bir gıda olmayı sürdürüyor.
Chia tohumunun faydaları
Chia tohumu, içerdiği zengin besin değerleri sayesinde pek çok açıdan vücuda katkı sağlıyor. Uzmanlara göre chia tohumunun faydaları şu şekilde sıralanıyor:
Sindirim sistemini destekler: Yüksek lif içeriği sayesinde bağırsak hareketlerini düzenler, kabızlık riskini azaltmaya yardımcı olur.
Tokluk hissi sağlar: Suyla şişen lif yapısı, daha uzun süre tok kalınmasına katkı sunarak kilo kontrolünü destekler.
Kalp sağlığına katkı sağlar: Bitkisel omega-3 yağ asitleri sayesinde kötü kolesterolün düşürülmesine ve kalp-damar sağlığının korunmasına yardımcı olabilir.
Kan şekerini dengeler: Lifli yapısı, karbonhidratların kana karışma hızını yavaşlatarak ani kan şekeri dalgalanmalarını azaltabilir.
Kemik ve diş sağlığını destekler: Kalsiyum, magnezyum ve fosfor içeriğiyle kemik yapısının korunmasına katkı sağlar.
Antioksidan etki sunar: Serbest radikallerle mücadele ederek hücre hasarını azaltmaya ve yaşlanma sürecini yavaşlatmaya yardımcı olabilir.
©Sonhaber.eu
Fotoğraf: Nikitozawr - Pixabay.com