Almanya'da milyonlarca kişiyi ilgilendiren dul aylığı (Hinterbliebenenrente) sisteminde değişiklik hazırlıkları sürüyor. Uzun süredir tartışılan zorunlu emeklilik paylaşımı (Rentensplitting) modelinin büyük ölçüde rafa kaldırıldığı ifade edilirken, hükümetin mevcut sistemi değişen çalışma koşullarına uyarlayacak yeni düzenlemeler üzerinde çalıştığı belirtiliyor. Tartışmalar gelir muafiyetleri, çalışma teşvikleri, yaş sınırları ve hak ediş koşullarını kapsıyor.
Zorunlu emeklilik paylaşımı geri planda kaldı
Başbakan Friedrich Merz hükümeti tarafından kurulan 13 üyeli Yaşlılık Güvencesi Komisyonu, dul aylığı sisteminde zorunlu emeklilik paylaşımı modelini değerlendirmişti. Ancak önerinin, özellikle kısa süreli evliliklerde eşini kaybedenleri dezavantajlı duruma düşürebileceği belirtildi. Ayrıca ödemelerin ancak emeklilik yaşında alınabilecek olması da modele yönelik desteğin azalmasına neden oldu.
Bu nedenle CDU/CSU ile SPD koalisyonunun mevcut sistemi tamamen değiştirmek yerine günümüz çalışma koşullarına uyarlayacak düzenlemelere odaklandığı ifade ediliyor.
Gelir sınırları ve çalışma teşvikleri değişebilir
Reformun en önemli başlıklarından biri dul aylığında uygulanan gelir sınırları olacak.
Mevcut sistemde gelir muafiyeti aşıldığında, sınırı aşan net gelirin yüzde 40'ı dul aylığından kesiliyor. Koalisyon ise ek gelir elde etmeyi kolaylaştırmayı ve çalışma teşviklerini artırmayı hedefliyor.
Bu kapsamda değerlendirilen öneriler şöyle:
- Gelir muafiyetinin yükseltilmesi,
- Esnek çalışma modellerinin yaygınlaştırılması,
- Mesleki eğitim ve yeniden eğitim programlarının artırılması,
- Dul kalan kişilerin yeniden iş gücü piyasasına katılımının desteklenmesi.
Büyük dul aylığında yaş şartı yeniden değerlendiriliyor
Komisyon, "büyük dul aylığı" (Große Witwenrente) olarak adlandırılan ve daha yüksek tutarda, uzun süre ödenen aylık için aranan yaş şartını da yeniden ele alıyor.
Mevcut uygulamada belirli koşulları sağlayan kişiler yaklaşık 47 yaşından itibaren bu haktan yararlanabiliyor. Ancak komisyona göre bu yaş sınırı, tek gelirli aile modelinin yaygın olduğu dönemin koşullarına göre belirlendi. Günümüzde birçok kişinin bu yaşlarda çalışmaya devam etmesi nedeniyle bu sınırın yükseltilmesi seçenekler arasında yer alıyor.
Çocuk sahibi olanlara öncelik verilebilir
Komisyon raporunda, çocuk bakımı nedeniyle çalışma hayatına ara veren kişilerin emeklilik haklarında dezavantaj yaşamaması gerektiği vurgulandı.
Mevcut sistemde çocuk sahibi olanlar için daha yüksek gelir muafiyeti uygulanıyor. Reformla birlikte çocuk sahibi olmanın dul aylığı hakkının belirlenmesinde daha belirleyici bir kriter haline gelmesi de değerlendiriliyor.
Yaklaşık 5,15 milyon kişi dul aylığı alıyor
Almanya'da küçük ve büyük dul aylığı olmak üzere iki farklı uygulama bulunuyor. Belirli yaşın altında olan ve çocuk yetiştirmeyen bazı hak sahipleri en fazla iki yıl süreyle küçük dul aylığından yararlanabiliyor.
Sigorta sektörü yayın organı Versicherungsbote'ye göre 2024 yılında yaklaşık 15 bin kişi küçük dul aylığı aldı. Almanya genelinde ise yaklaşık 5,15 milyon kişi dul aylığından yararlanıyor. Bu nedenle yapılacak olası reformun milyonlarca kişiyi etkilemesi bekleniyor.
©Sonhaber.eu